چالش‌ها و فرصت‌های نهادهای واسط در تحقق دانشگاه کارآفرین: مطالعه موردی چندگانه

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.31.4.6
چکیده

تحقق دانشگاه کارآفرین موضوع پژوهش ­های بسیاری بوده و همواره تحقق دانشگاه­ های نسل جدید در سیر تطور نسل­ های پی­ در پی دانشگاهی از اهداف و آرزوهای سیاستگذاران و پژوهشگران بوده ­است. در این میان، نقش نهادهای واسط در تحقق دانشگاه کارآفرین کمتر بررسی شده است. نقش نهادهای واسط با چالش­ ها و امکان­ های مهمی روبه روست و انجام دادن مطالعات اکتشافی حول احصای این چالش ­ها ضروری به نظر می­ رسد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مطالعه موردی چندگانه انجام شد. پنج نهاد واسط مرتبط با دانشگاه ­های برتر کشور برای مطالعه عمیق ­تر انتخاب و از طریق مصاحبه­ های آزاد و نیمه ­ساختاریافته و مطالعه اسناد، داده ­های لازم از مسئولان و کارشناسان این نهاد جمع ­آوری و به روش تحلیل محتوا تحلیل شدند. یافته­ های پژوهش در قالب شش دسته چالش و فرصت شامل مسائل راهبردی، تأمین مالی، منابع انسانی، حقوقی، مدیریت دانش و محیطی احصا و جمع ­بندی شدند. از مهم ­ترین چالش ­های نهادهای واسط در کشور، تأمین نشدن منابع مالی به ­صورت پایدار، نبود شخصیت حقوقی متناسب با ویژگی­ ها و اقتضائات نهادهای واسط در کشور، اتخاذ راهبردهای غیرواقع­ بینانه، بروز تنش و اختلاف هنگام توزیع سهام بین اعضای تیم و سرمایه ­گذار و نهاد واسط و بی­ توجهی به مدیریت دانش است. از سوی دیگر، فرصت نهادهای واسط در ارتباط سرمایه ­انسانی دانشگاه ­ها، قرابت فیزیکی و ساختاری به دانشگاه­ ها، استفاده از فضای استقرار در داخل دانشگاه و کیفیت بالای سرمایه­ انسانی نهادهای واسط، از جمله فرصت­ های این نهادها در تحقق دانشگاه کارآفرین است. پیشنهادهای پژوهش برای ارتقای عملکرد نهادهای واسط عبارت است از: تعریف شخصیت حقوقی متناسب، پیشبرد عملیاتی راهبردهای اتخاذشده به موازات برگزاری جلسات برنامه­ ریزی و تعیین استراتژی، ایجاد امکان استفاده از فضای استقرار در داخل دانشگاه، کاستن از بروکراسی فرایند همکاری با دانشگاه در جذب پروژه و انعقاد تفاهمنامه بین نهاد واسط و تیم کارآفرین در آغاز همکاری در قالب قرارداد مکتوب، صریح و جزئی.