فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحول دیجیتال و گسترش فناوری‌های نوظهور همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، بلاک‌چین و زیست‌فناوری‌ها، الگوهای سنتی حکمرانی را با چالش‌های جدی و پرسش‌های نوین مواجه ساخته است. این فناوری‌ها از یک سو ظرفیت‌های چشمگیری برای توسعه پایدار فراهم می‌آورند و از سوی دیگر، الزامات تازه‌ای در حوزه شفافیت، پاسخگویی، مدیریت ریسک و سیاست‌گذاری مشارکتی ایجاد می‌کنند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بهره‌گیری از روش تحلیل تطبیقی کیفی، به بررسی اصول بنیادین حکمرانی فناوری در کشورهای پیشرو شامل ایالات متحده، بریتانیا، آلمان، کره‌جنوبی، سنگاپور، ژاپن و استونی پرداخته و تلاش کرده است درس‌آموخته‌های کاربردی برای ایران استخراج کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پنج اصل کلیدی در تجربه این کشورها به‌طور مشترک برجسته است: وجود نهادهای تنظیم‌گر مستقل، چارچوب‌های حقوقی منعطف، اخلاق‌محوری، مشارکت چندذی‌نفعی و توانایی سازگاری هوشمندانه با تغییرات. تحلیل منابع داخلی و بین‌المللی نیز نشان می‌دهد که پیوند میان حکمرانی خوب و توسعه فناورانه، ضرورتی انکارناپذیر برای مواجهه با تحولات آتی است و نیازمند بازاندیشی در ساختارهای سیاستی ایران می‌باشد. در پایان، مقاله با ارائه مجموعه‌ای از راهکارها، بر طراحی سیاست‌های هوشمند و بومی‌سازی الگوهای موفق حکمرانی فناوری تأکید دارد. دستاوردهای این پژوهش می‌تواند مبنایی برای تدوین سیاست‌های فناورانه آینده‌نگر و مسئولانه در ایران قرار گیرد و چارچوبی تطبیقی برای تنظیم‌گری منعطف و پاسخگو فراهم آورد.