پیامدهای سیاسی و زیستمحیطی اجراییشدن پروژۀ داپ بر ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، رشته ژئوپلیتیک، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
doi
10.48311/psp.2026.114322.0چکیده
در نظام جهانی امروز، مسئله آب و بهویژه منابع آبی مشترک نقش تعیینکننده در روابط بین کشورها دارد و نوع بهرهبرداری هر کدام از دولتها از آن در روابط هیدروپلیتیکی اثر میگذارد. پژوهش حاضر با ماهیت توصیفی ـ تحلیلی به بررسی اثرات سیاسی و زیستمحیطی پروژه داپ ترکیه بر کشور ایران در حوضه ارس پرداخته و برای جمعآوری، تحلیل و ارزیابی دادهها از منابع کتابخانهای و ابزار پرسشنامه و برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار spss استفاده شده است و روش تجزیه و تحلیل دادهها در این پژوهش، روش آمیخته است. بر اساس نتایج بهدستآمده آزمون تی هرکدام از گویهها نیز بیشتر از مقدار بحرانی ۶۴/۱ شده که این امر اثبات میکند تمام گویهها با پیامدهای مورد نظر ما ارتباط بسیار معناداری دارند و در واقع با اجرایی و تکمیل شدن این پروژه ایران دچار وابستگی هیدروپلیتیکی به ترکیه شده و موجب بالا رفتن قدرت هیدروهژمونی ترکیه در منطقه میشود. همچنین تکمیل این پروژه با کاهش جریان آب رودخانه ارس کشت و صنعت مغان را دچار آسیب کرده و تأمین آب شرب شهرهای شمالغرب ایران را دچار اختلال میکند. این امر با افزایش استفاده از منابع آب زیرزمینی و تغییرات اقلیمی مشکلات تأمین امنیت آبی را در ایران دوچندان میکند و در نهایت با کاهش جریان رودخانه و با توجه به آلایندههایی که از طریق فاضلابهای شهری و صنعتی و همچنین سموم کشاورزی در بالادست وارد این حوضه میشوند، میزان غلظت این آلایندهها در رودخانه ارس بیشتر شده و ایران دچار آسیب میشود.
