ارائه مدل چندهدفه فازی – استوار برای مسأله مکان‌یابی – تخصیص – مسیریابی موجودی سبز در بهینه‌سازی فرایند مدیریت پسماند شهری با استفاده از الگوریتم‌های فرا ابتکاری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

3 استادیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

doi
10.22119/jte.2021.282693.2525
چکیده

 این پژوهش صورت جدیدی از مسأله مکان­یابی، تخصیص، مسیریابی و موجودی را در سیستم مدیریت پسماند شهری با در نظر گرفتن سه مسئله اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی ارائه می­دهد، در بخش اقتصادی انواع هزینه­های مربوط به جمع­آوری پسماندهای شهری مورد بررسی قرار می­گیرد، به نحوی که همزمان مجموع هزینه­های سیستم و تعداد ماشین­های مورد نیاز برای جمع­آوری پسماند در کل شبکه کمینه شود. همچنین در بخش اجتماعی و زیست محیطی به دنبال ارائه مدلی جهت یافتن کوتاهترین مسیر بین مخزن­های جمع­آوری پسماند در سطح شهر تا محل جمع­آوری و بازیافت نهایی نشان می­دهد. مسأله پژوهش در قالب یک مدل چندهدفه برنامه­ریزی غیرخطی عدد صحیح مختلط فرموله شده است. همچنین برای کنترل میزان عدم قطعیت برخی از پارامترهای موجود در مدل پزژوهش از روش استوار فازی بهره گرفته شده است. از آنجا که مسأله این پژوهش از نوع np-hard به شمار می­آید و همچنین  تعیین مقدار بهینه متغیرها در این مسائل در تعامل با هم هستند از الگوریتم رقابت استعماری چند هدفه و الگوریتم ژنتیک چندهدفه جهت حل نهایی استفاده شده است. نتایج حاصل از حل سناریوهای مختلف و همچنین اعتبارسنجی نتایج الگوریتم­های پیشنهادی نشان می­دهد که میانگین خطای حاصل از الگوریتم رقابت استعاری چند هدفه در مقایسه با الگوریتم ژنتیک چندهدفه در حل سناریوهای مختلف کمتر است که نشانگر کارایی بالای الگوریتم برای دسته وسیعی از مسائل با اندازه­های متفاوت می­باشد.