تحلیل و برآورد هزینه تمام‌شده تربیت دانشجو با رویکرد هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت ((ABC

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار اقتصاد و مدیریت دارو، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران

3 کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران

doi
چکیده

یکی از مهم‌ترین اهداف برنامه تحول آموزش پزشکی برآورد هزینه تمام­ شده تربیت دانشجوست. پژوهش حاضر با هدف برآورد هزینه تمام‌ شده آموزش دانشجویان دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. با استفاده از روش هزینه ­یابی بر مبنای فعالیت (ABC)، بهای تمام­ شده تربیت دانشجو در سال تحصیلی 95- 1394 در این دانشکده محاسبه شد. پس از شناسایی و احصای فرایندهای صورت گرفته در مراکز فعالیت، پنج گروه اصلی هزینه شامل پرسنلی، ملزومات مصرفی، استهلاک ساختمان، استهلاک تجهیزات و هزینه انرژی شناسایی شد. تسهیم هزینه ­های بالاسری با دو روش مستقیم و تعدیل جزئی صورت گرفت. محاسبات در دو سناریو بدون محاسبه استهلاک و با محاسبه استهلاک در فضای نرم­ افزار Excel 2010 صورت گرفت. مراکز فعالیت نهایی 67%، میانی 17% و بالاسری 16% از هزینه‌ها را به خود اختصاص دادند. هزینه پرسنلی با 74% بالاترین هزینه و هزینه- فرصت با 6/2% پایین ­ترین سهم از هزینه کل را داشتند. در سناریوی اول بهای تمام‌ شده ارائه یک واحد درسی 53 و متوسط بهای تمام‌ شده تربیت دانشجو 104.8 میلیون ریال و در سناریوی دوم بهای ارائه یک واحد درسی 50 میلیون ریال و متوسط بهای تربیت دانشجو 100 میلیون ریال بود. استفاده از نظام هزینه ­یابی بر مبنای فعالیت می­ تواند بخش عمده­ای از مشکلات مؤسسات آموزش­عالی را مرتفع سازد. با توجه به بالابودن سهم هزینه­ های پرسنلی از کل هزینه­ ها، برنامه ­ریزی مناسب در زمینه جذب و استفاده از نیروی انسانی و همچنین ظرفیت بدون استفاده برخی از اعضای هیئت علمی می ­تواند کارایی و بهره ­وری را به همراه داشته باشد. محاسبه و تحلیل بهای تمام­ شده باید به­ عنوان یکی از وظایف روزمره دانشکده­ ها مد نظر قرار گیرد.