بایستههای شکلگیری منطقۀ قوی در سیستم تابعۀ خلیج فارس
نویسندگان
1 روابط بین الملل، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 روابط بین الملل، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
10.48311/psp.2025.7.3.101چکیده
این نوشتار به بررسی الزامات و بایستههای شکلگیری منطقۀ قوی در سیستم تابعۀ خلیج فارس میپردازد. منظور از منطقۀ قوی در اینجا، پیادهسازی رژیم امنیت جمعی و تغییر الگوی رفتاری حاکم در سیستم تابعۀ خلیج فارس است. پایین بودن درجۀ استقلال و وابستگی متقابل امنیتی از نوع سلبی که پیامد وجود اختلالات شناختی عمیق میان بازیگران منطقه است، تاکنون مانع از شکلگیری یک سازۀ اجماعی و بهطور کلی منطقۀ قوی در سیستم تابعۀ خلیج فارس شده است. در چنین بستری مسئلۀ محوری مقاله آن است که: دولتهای منطقۀ خلیج فارس چگونه میتوانند با عبور از گسلهای شناختی و هویتی، شرایط لازم را برای شکلگیری یک منطقۀ قوی و باثبات فراهم کنند؟ فرضیۀ مقاله به این صورت است: کشورهای منطقۀ خلیج فارس از طریق ورود به فرایندهای اعتمادسازی غیررسمی با هدف کاهش تعارضات هویتی و شناختی و نیز اعتمادسازی راهبردی، میتوانند زمینههای تشکیل یک منطقۀ قوی را فراهم سازند. یافتهها نشان میدهند که گذار به منطقۀ قوی در خلیج فارس از مسیر اعتمادسازی تدریجی، تحول در مبانی نظری و نهادی و کاهش تعارض هویتی امکانپذیر است. درنتیجه، تحقق منطقۀ قوی مستلزم امنیت درونزا، همکاری مشارکتمحور و گذار از وابستگی بیرونی به همپیوندی منطقهای است. روش تحقیق تبیین ـ تجویزی بوده و دامنۀ آن نیز منطقۀ خلیج فارس را دربر میگیرد.
