وضعیت استراتژیک ایران در آغاز قرن پانزدهم و بازتاب آن در سند الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت
نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.48311/psp.7.1.29چکیده
هر کشوری برای حفظ بقای خود و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان نیازمند داشتن یک استراتژی مدون مبتنی بر واقعیات است. تحققپذیری هر سند سیاستی متضمن فهم محیط استراتژیک تدوین سند است. به گونهای که با فهم محیط استراتژیک سند موقعیت اقدام راهبردی بهعنوان عرصۀ اجرای سند بایستی متناسب با شرایط مورد امعان نظر قرار گیرد. این مقاله با نظرداشت اهمیت تطابق گزارههای ژئوپلیتیکی سند الگو با محیط استراتژیک آن با روشی توصیفی ـ تحلیلی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای و میدانی درپی بررسی میزان تطابق گزارههای ژئوپلیتیکی سند الگو با واقعیتهای استراتژیک کشور در اوایل سدۀ پانزدهم شمسی است. در گام نخست وضعیت ژئوپلیتیکی کشور ایران در چهارچوب مهمترین عوامل داخلی و خارجی در قالب چهار دسته نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدات شامل ده گزارۀ ژئوپلیتیکی احصا شده است. پس از اولویتبندی وضعیت ژئوپلیتیکی ایران بهوسیلۀ فرایند برنامهریزی استراتژیک در روش SWOT با توجه به امتیاز کسبشدۀ استراتژی تدافعی برای ایران تعیین شد. از این رو جهت تدوین اقدامات راهبردی در وضعیت تدافعی سعی شده است با درنظرداشت پرهیز از تهدیدات و رفع ضعفهای موجود کشور راهکارهای متناسب اولویتبندی شوند. در گام بعدی تحقیق، مهمترین گزارههای ژئوپلیتیکی سند الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت احصا و با راهبردهای برگرفته از موقعیت ژئوپلیتیکی اقدام راهبردی به صورت تطبیقی مقایسه شدهاند. یافتهها نشان میدهد میزان انطباق اقدامات اساسی بلندمدت برای دستیابی به اهداف مندرج در الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت با راهبردهایهای ارائهشده سه مورد انطباق زیاد، سه مورد انطباق متوسط، یک مورد انطباق کم و سه مورد عدم انطباق است.
