بررسی تطبیقی الگوی رأی‌دهی در دوره دهم و یازدهم مجلس شورای اسلامی (مورد: حوزه انتخابیه قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلان‌غرب)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری،گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،

3 استاد،گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار،گروه روابط بین الملل، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،

doi
چکیده

پژوهش حاضر باهدف بررسی و تحلیل عوامل موثر بر رفتار رأی‌دهی در حوزه انتخابیه شهرستان‌های سرپل ذهاب، قصرشیرین و گیلان‌غرب در دو دوره دهم و یازدهم انتخابات مجلس شورای اسلامی انجام شده است. این پژوهش با استفاده از چارچوب نظری، ترکیبی از مدل‌های رفتارشناسی انتخاباتی، به تحلیل نقش متغیرهای کلیدی مانند شکاف‌ ایلی - طایفه‌ای، شکاف‌ مذهبی، شهرستان‌گرایی، جناح‌بندی سیاسی و عامل اقتصادی در شکل‌دهی به الگوی رأی‌دهی در این مناطق پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در هر دو دوره، متغیرهای مذکور بر رفتار انتخاباتی اثر گذار بوده اند و تغییراتی در میزان و نحوه تأثیرگذاری این عوامل بین دو دوره مشاهده شده است. به‌ویژه، در دوره یازدهم، تأثیر شکاف‌های ایلی - طایفه‌ای و شهرستان‌گرایی افزایش‌یافته است که نشان‌دهنده تقویت هویت‌های محلی و قومی در فرایند تصمیم‌گیری سیاسی است. در مقابل، نقش شکاف مذهبی نسبت به دوره دهم کاهش یافته است که می‌تواند ناشی از تحولات اجتماعی و تغییرات در اولویت‌های رأی‌دهندگان یا اشخاص صحب نفوذ این عرصه باشد. علاوه بر این، نقش جناح‌بندی‌های سیاسی و مسائل اقتصادی در دوره یازدهم برجسته‌تر از دوره دهم بوده و نشان‌دهنده افزایش توجه رأی‌دهندگان به وضعیت اقتصادی، تعلقات و تعصبات سیاسی است.