هیدروپلیتیک منابع آب ایران؛ پیامدهای چالش کم آبی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
چکیده

افزایش تقاضا از یک سو و کاهش منابع به دلایل گوناگون از سوی دیگر، اهمیت تامین، مدیریت و استفاده بهینه از منابع آب شیرین در کشورهای مناطق خشک را دو چندان کرده است. ایران از گذشته‎های دور به دلایل جغرافیایی کم آبی را تجربه کرده و امروزه به دلایل انسانی و مدیریت نادرست منابع آب، با کم آبی مواجه شده است. پیچیده تر شدن معضل کم آبی در سالهای اخیر بروز مشکلاتی را در پی داشته است. تمام بخش‎های اقتصادی کشور از مشکل پیش گفته تاثیر پذیرفته است و فعالیت‎های کشاورزی رونق گذشته را ندارند. از بعد اجتماعی نیز گسترش مهاجرت و بروز نارضایتی، از پیامدهای تشدید کم آبی بوده است. این پژوهش که از نوع تحلیلی است و به شیوه کتابخانه‎ای و با رویکرد استقرایی انجام شده است، ضمن بررسی وضعیت منابع آبی کشور و عوامل موثر در تهدید محدودیت ها و تشریح پیامدها، به ارزیابی این منابع در قالب شاخص‎های مهم جهانی می پردازد. یافته‌های پژوهش تاکید دارند که وضعیت منابع آبی کشور به دلیل تغییرات اقلیمی، مدیریت نادرست و بهره برداری بیش از حد به سوی بحرانی شدن پیش می‎رود. برونداد تغییرات اقلیمی دگرگونی در نوع، زمان و شدت بارش‎هاست که افزایش دما را باید به آن اضافه کرد. خشکی بیش از حد سرزمین، فرونشست دشت‎ها و وقوع اعتراضات به مشکل کم آبی به ویژه در شهرها از مهم‎ترین پیامدهای دوام مشکل پیش گفته است.