تحلیل سیستمهای دیاژنزی واحدهای کربناته سازند امیران (ماستریشتین بالایی- پالئوسن) بر مبنای مطالعات پتروگرافی و زمینشیمی عنصری، زاگرس چینخورده، جنوب باختری لرستان
نویسندگان
1 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
4 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
5 دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22084/psj.2024.29865.1452چکیده
سازند امیران به سن ماستریشتین بالایی – پالئوسن در منطقه لرستان، حوضه رسوبی زاگرس گسترش دارد. هدف از این پژوهش بررسی کانیشناسی اولیه و نوع سیستمهای دیاژنزی واحدهای کربناته سازند امیران در جنوب باختری لرستان بر مبنای زمینشیمی عنصری و مطالعات سنگشناسی میباشد. فرآیندهای دیاژنتیکی مؤثر بر سنگهای کربناته شامل سیمانیشدن، نوریختی، فشردگی، سیلیسی شدن، پیریتی شدن و فابریک ژئوپتال میباشد. بر اساس مطالعات سنگشناسی سنگهای کربناته، سیمانهای تشکیلدهنده در برش مورد مطالعه اغلب مربوط به محیطهای دیاژنتیکی دریایی، تدفینی عمیق، تدفینی کمعمق نزدیک به سطح و به صورت ضعیف دیاژنز جوی هستند. علاوه برآن، اجزای زیستی به مقدار کمی تحت تأثیر انحلال ناشی از دیاژنز متئوریک قرار گرفتهاند. بنابراین سیستم دیاژنزی غالب در توالی مورد بحث یک سیستم دیاژنزی بسته بوده تا نیمه بسته میباشد. بالا بودن نسبت عنصر Sr به Mn، مقادیر پایین عناصر Fe و Mn و نسبت بالای عنصر Sr در نمونههای مورد مطالعه و ترسیم مقادیر Sr/Ca در برابرعنصر Mn, بیانگر یک سیستم دیاژنزی بسته برای کربناتهای سازند امیران میباشد. نتایج آنالیز عنصری نشان دهنده کانیشناسی اولیه آراگونیت برای سازند امیران است. همچنین بالا بودن نسبت Sr/Mnو Sr/Na در نمونههای مورد مطالعه بیانگر یک سیستم دیاژنزی غالب بسته و با تبادل آب به سنگ پایین (W/R) برای کربناتهای سازند امیران میباشد.