تحلیل سیستم‌های دیاژنزی واحدهای کربناته سازند امیران (ماستریشتین بالایی- پالئوسن) بر مبنای مطالعات پتروگرافی و زمین‌شیمی عنصری، زاگرس چین‌خورده، جنوب باختری لرستان

نویسندگان

1 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران

4 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران

5 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/psj.2024.29865.1452
چکیده

سازند امیران به سن ماستریشتین بالایی – پالئوسن در منطقه لرستان، حوضه رسوبی زاگرس گسترش دارد. هدف از این پژوهش بررسی کانی­شناسی اولیه و نوع سیستم­های دیاژنزی واحدهای کربناته سازند امیران در جنوب باختری لرستان بر مبنای زمین­شیمی عنصری و مطالعات سنگ­شناسی می­باشد. فرآیندهای دیاژنتیکی مؤثر بر سنگ­های کربناته شامل سیمانی­شدن، نوریختی، فشردگی، سیلیسی شدن، پیریتی شدن و فابریک ژئوپتال می­باشد. بر اساس مطالعات سنگ­شناسی سنگ­های کربناته، سیمان­های تشکیل­دهنده در برش مورد مطالعه اغلب مربوط به محیط­های دیاژنتیکی دریایی، تدفینی عمیق، تدفینی کم­عمق نزدیک به سطح و به صورت ضعیف دیاژنز جوی هستند. علاوه برآن، اجزای زیستی به مقدار کمی تحت تأثیر انحلال ناشی از دیاژنز متئوریک قرار گرفته­اند. بنابراین سیستم دیاژنزی غالب در توالی مورد بحث یک سیستم دیاژنزی بسته بوده تا نیمه بسته می­باشد. بالا بودن نسبت عنصر Sr به Mn، مقادیر پایین عناصر Fe و Mn و نسبت بالای عنصر Sr در نمونه­های مورد مطالعه و ترسیم مقادیر Sr/Ca در برابرعنصر Mn, بیانگر یک سیستم دیاژنزی بسته برای کربنات­های سازند امیران می­باشد. نتایج آنالیز عنصری نشان دهنده کانی­شناسی اولیه آراگونیت برای سازند امیران است. همچنین  بالا بودن نسبت Sr/Mnو Sr/Na در نمونه­های مورد مطالعه بیانگر یک سیستم دیاژنزی غالب بسته و با تبادل آب به سنگ پایین (W/R) برای کربنات­های سازند امیران می­باشد.