بررسی الگوی توزیع ذرات رسوبی تحت تاثیر تغییرات شدت جریان‌های باد و آب در منطقه صالح‌آباد (شمال شرق ایران)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانش‌آموخته دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

4 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/psj.2025.31054.1472
چکیده

ریزگردها به عنوان یک پدیده طبیعی می‌توانند تأثیرات قابل توجهی بر سیستم زمین، محیط زیست و زندگی انسان داشته باشند. به منظور بررسی پارامترهای رسوب شناسی ریزگردهای منطقه صالح‌آباد، 7 دستگاه نمونه‌گیر ته‌نشینی در شهرستان صالح‌آباد و 6 روستای اطراف آن نصب شد و گردوغبار در طی یکسال جمع‌آوری و مورد آنالیز دانه سنجی لیزری قرار گرفت. طبقه بندی ذرات با استفاده از نمودار فولک (1974) تجمع ذرات در محدوده سیلت را نشان می‌دهد. با توجه به ریز بودن اندازه ذرات، ریزگردها از منابع با فاصله زیاد منشا گرفته اند. الگوی بایمدال و پلی مدال در نمودارهای توزیع ذرات به وجود منابع مختلف ریزگرد با توجه به جهت بادهای مختلف و شدت آن در طی سال اشاره می‌نماید. داده‌های حاصل از گلبادهای منطقه بیانگر وجود دو جهت باد اصلی در منطقه مورد مطالعه است. علاوه بر این، وجود جریان های آبی نیز می تواند باعث پلی مدال شدن نمودارها گردد. فراوانی ذرات ریز تر از 10 میکرون در نمونه های گرد و غبار پتانسیل ایجاد مشکلات زیست محیطی را به همراه دارد که می توانند به بروز بیماری‌های تنفسی بیانجامند.