فاکتورهای مؤثر زمین شناسی (دیاژنز و تکتونیک) در تغییرات ویژگیهای مخزنی: مثالی از سازند آسماری و شهبازان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استاد گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، اهواز، ایران
doi
10.22084/psj.2025.31228.1474چکیده
این مطالعه با هدف بررسی فرایندهای دیاژنزی و تاثیر تغییرات تکتونیکی در طول زمان و نقش آن در کیفیت مخزنی در مخزن آسماری-شهبازان انجام شده است. برای این هدف سه برش سطحی در پهنه لرستان و دو برش زیر سطحی در فروافتادگی دزفول انتخاب شد. مطالعات زیست چینهای سازند آسماری در شمال شرق فروافتادگی دزفول دارای سن الیگوسن تا میوسن پیشین و در لرستان دارای میوسن پیشین است. سازند شهبازان دارای سن ائوسن میانی و بخشی ار ائوسن پسین و متشکل از توالی کربناته میباشند. سن قاعده سازند آسماری از فروافتادگی دزفول به سمت لرستان جوانتر شده است. فرایندهای دیاژنزی توالی مورد مطالعه شامل دولومیتی شدن، سیمانی شدن، میکریتی شدن، فشردگی، و انحلال است. تأثیر متقابل فرایندهای دیاژنزی در افزایش یا کاهش ویژگیهای مخزنی کاملا مشخص است. فرآیندهای دیاژنزی در سه محیط ائوژنز، مزوژنز و تلوژنز رخ داده است. سازند شهبازان زیر سازند آسماری دولومیتی شدن شایعترین فرایندها در منطقه مورد مطالعه بویژه سازند شهبازان می باشد. از بین فرآیندهای دیاژنزی انحلال و دولومیتی شدن مهمترین نقش را در افزایش کیفیت مخزنی داشته اند، سیمانی شدن و تراکم مهمترین عامل کاهش کیفیت مخزنی هستند. بررسی ها حاکی از تاثیر فرایندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی در طول زمان است. پسروی دریا (بسته شدن تتیس) و بالاآمدگی تکتونیکی (برخورد پلیت عربی) سبب شده این سازند شهبازان دو مرحله از ائوژنز تا تلوژنزرا طی کند 1- نهشت پسروی متاثر از فازکوهزایی پیرنه پسروی، بالاآمدگی و انحلال 2- پیشروی و نهشت آسماری دیاژنز تدفینی و برخورد نهایی و بالآمدگی میباشد.
