مطالعات سنگ‌شناختی و ژئوشیمی عنصری به منظور درک توالی‌های دیاژنزی و مدل دولومیتی شدن سازند آسماری، تاقدیس قوار، جنوب لرستان

نویسندگان

1 شرکت ملی حفاری ایران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی نفت، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 گروه مهندسی نفت، معدن و زمین‌شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.22084/psj.2025.31479.1480
چکیده

در این پژوهش از مطالعات بافتی و زمین‌شیمی عنصری به منظور تحلیل فرآیندهای دیاژنزی، توالی‌های پاراژنزی و مدل دولومیتی شدن نهشته‌های سازند آسماری بهره گرفته شده است. برش مورد نظر با ضخامت 106 متر از واحدهای کربناته- دولومیتی تشکیل شده است که از این برش 106 نمونه مقطع نازک پتروگرافی تهیه شده است. تعداد 12 نمونه از دولومیت‌ها جهت تعیین مدل دولومیتی شدن سازند به روش EDX مورد آنالیز عنصری قرار گرفته است. مطالعات سنگ‌شناسی منجر به شناسایی چندین فرآیند دیاژنزی از جمله میکرایتی شدن، نوریختی، سیمانی شدن، فشردگی، انحلال و جانشینی شد که در نهایت مدل دیاژنزی و توالی‌های پاراژنزی آن تعیین گردید. براساس شواهد سنگ‌شناسی، توالی پاراژنتیکی نهشته‌های سازند آسماری در برش تاقدیس قوار در چهار محیط دریایی، تدفینی، بالاآمدگی و آب شیرین تفسیر شده است. این فرآیندها در طی سه مرحله دیاژنزی اولیه (ائوژنز)، میانی (مزوژنز) و نهایی (تلوژنز) رخ داده است. مهم‌ترین فرآیند دیاژنزی در برش مورد مطالعه دولومیتی شدن است که بخش عمده‌ای از توالی‌های کربناته سازند آسماری را دولومیتی کرده است. دو گروه از دولومیت‌ها بر اساس مطالعات بافتی و زمین‌شیمی عنصری شناسایی گردید. دولومیت‌های اولیه (با تمرکز پایین Fe و Mnو تمرکز بالایی از Mg، Sr) و دولومیت‌های ثانویه (با تمرکز بالایی از Fe و Mn و تمرکز پایین Mg و Sr). دولومیت‌های نوع اول از نوع رسوبی و مربوط به پهنه جزر و مدی و دولومیت‌های ثانویه از نوع دیاژنزی و مربوط به محیط دیاژنزی تدفینی کم‌عمق تا متوسط می‌باشند.