فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف شناسایی و توصیف دقیق واحدهای مخزنی سازند آسماری در میدان چشمه‌خوش، از دو روش خوشه‌بندی بدون‌نظارت سلسله‌مراتبی تک‌پیوندی (Single-linkage hierarchical) و خوشه‌بندی کا‌-میانگین (k-means) بر روی داده‌های لاگ پتروفیزیکی در کنار داده‌های پتروگرافی و رسوب‌شناسی استفاده‌ کرده است. سازند آسماری مهم‌ترین مخزن هیدروکربنی ایران است و بیش از ۹۰ درصد ذخایر نفت بازیابی‌شده در کشور را شامل می‌شود. این سازند در محیط دریایی کم‌عمق در دوران الیگوسن–میوسن رسوب کرده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که سازند آسماری در میدان چشمه‌خوش را می‌توان به سه سنگ‌شناسی مجزای کربناته، آواری و تبخیری تقسیم کرد. سنگ‌شناسی کربناته که غالب‌ترین سنگ‌شناسی در این میدان است، توسط 10 ریزرخساره مختلف دولومیتی و آهکی نشان داده می‌شود. با استفاده از روش‌های خوشه‌بندی، ۱۲ واحد مخزنی در این سازند شناسایی شد که از میان آن‌ها زون‌های EZ10، EZ12، EZ11، EZ9 و EZ8، به ترتیب، بهترین کیفیت مخزنی را دارند و زون‌‌های سرعت میدان هستند. نتایج حاکی از این است که واحدهایی با رخساره‌های آواری ماسه‌سنگی، دولومیتی و تخلخل بین‌دانه‌ای یا واگی بالا، بهترین پتانسیل تولید را دارند. عوامل رسوب‌شناسی مانند فراوانی رخساره‌های رسوبی با کیفیت بالا شامل PF-1، MF-6، MF-2، MF-7، و MF-9 و فرایندهای دیاژنزی افزاینده کیفیت مانند دولومیتی‌شدن و انحلال، نقش مهمی در تعیین کیفیت مخزنی واحدهای شناسایی‌شده دارند. نتایج حاصل از خوشه‌بندی، دقت بیشتری نسبت به پهنه‌بندی‌های پتروفیزیکی قبلی در این میدان دارد.