فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنامه­های توسعه راهبرد، چارچوب و الگوی حکمرانی و مدیریت سیاسی فضا را مشخص می­کنند و این برنامه‏ها به ابعاد و وجوه مختلف حکمرانی می­پردازند که یکی از مهمترین وجوه آن ابعاد زیست­محیطی است. در این پژوهش، با هدف بررسی حکمرانی زیست­محیطی گفتمان سازندگی با تاکید بر برنامه­های اول و دوم توسعه نظام جمهوری اسلامی ایران و با به کارگیری روش تحلیل مضمون در قالب نکات کلیدی، کدگذاری اولیه، مضامین پایه فرعی و اصلی و نیز مضامین سازمان­دهنده، ضمن ارائه تصویری کلان از ابعاد زیست­محیطی گفتمان سازندگی به دنبال پاسخ به این سوال است که ابعاد زیست­محیطی گفتمان سازندگی چگونه است؟ از بین جامعه آماری تحقیق (برنامه­های اول و دوم توسعه) با روش نمونه­گیری نظری 112 گزاره انتخاب و با کدگذاری آن­ها 178 مفهوم اولیه (کد باز) شناسایی شده است. سپس با در نظر گرفتن اشتراکات محتوایی کدهای باز، 52 مضمون پایه فرعی، 14 مضمون اصلی و 9 مضمون سازمان­دهنده براساس نظریه­های تحقیق، محیط­شناسی، نظر نخبگان و تشخیص نویسندگان تولید شده است. مضامین سازمان­دهنده شامل بعد اقتصادی (مضمون اصلی اقتصاد سبز)، بعد اجتماعی (مضامین اصلی "رفاه و توسعه اجتماعی" و "تنطیم خانواده")، بعد سیاسی ـ اداری (مضامین اصلی "حکمرانی خوب"، "تمرکززدایی" و "آمایش سرزمین")، بعد دیپلماسی (مضمون اصلی "دیپلماسی زیست­محیطی")، بعد اکولوژیکی (مضامین اصلی "حفاظت و احیای محیط زیست"، "سازگاری با زیست‏بوم" و "مدیریت تغییرات اقلیمی") و بعد خدماتی (مضمون اصلی "حمل­ونقل سبز")، بعد حقوقی (مضمون اصلی"حقوق زیست‏محیطی")، بعد فرهنگی (مضمون اصلی "اصلاح الگوی مصرف") و بعد امنیتی (مضمون اصلی "امنیت زیست­محیطی") در قالب شبکه مضامین، ترسیم شده‌اند.