الگوی بلوغ شرکت‌‌های عمرانی با پیاده‌سازی رویکرد ناب-چابک به‌روش تصمیم‌گیری چندمعیاره

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.22065/jsce.2026.543824.3809
چکیده

شرکت‌های عمرانی در شرایط درحال تغییر و پیچیده کنونی نیازمند استفاده‌از ابزارهای نوین مدیریتی جهت حفظ جایگاه رقابتی و تداوم فعالیت‌های خود هستند. توجه‌به وضعیت سازمان‌ها ازمنظر میزان بلوغ امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. هدف پژوهش حاضر ترکیب دو رویکرد مدیریتی ناب و چابک برای دستیابی‌به الگوی بلوغ شرکت‌‌های عمرانی در صنعت ساخت‌وساز ایران است. پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش‌شناسی، کمی است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره استفاده شد. جامعه آماری از کارفرمایان، مدیران و کارشناسان شرکت‌های عمرانی تشکیل که تعداد 30 نفر به‌عنوان نمونه به‌روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و داده‌ها، با استفاده‌از ابزار پرسش‌نامه گردآوری شد. مهم‌ترین شاخص‌های رویکرد ناب: کنترل منابع، آموزش و توانمند‌ساز و حداقل کردن هزینه‌ها؛ مهم‌ترین شاخص‌های رویکرد چابک: تعهد مدیریت، چابکی تولید و چابکی زنجیره تأمین و مهم‌ترین شاخص‌های رویکرد ناب-چابک: یکپارچگی زنجیره تأمین، تولید به‌هنگام و فروش به‌هنگام و کاهش زمان انتظار و هزینه‌ها، شناسایی گردید. شاخص مدیریت پروژه از بیشترین تأثیرگذاری و شاخص کاهش زمان انتظار و هزینه‌ها از بیشترین تأثیرپذیری برخورداراند. پیشنهاد می‌شود به تغییر مکرر سفارشات در روند اجرای پروژه توجه شود، از خرید به‌هنگام، تولید به‌هنگام و فروش به‌هنگام، استفاده شود، بر کاهش اتلاف، افزایش کارایی و انعطاف‌پذیری در چرخه عمر پروژه تمرکز شود. این امر شامل مدیریت منظم بازخوردها، همکاری نزدیک ذی‌نفعان و تیم، خودسازماندهی تیم‌ها، تمرکزبر سادگی و طراحی خوب، و اولویت‌بندی تحویل مداوم و سریع بخش‌های قابل استفاده‌از پروژه است.