ارائه مدل یکپارچه بهینه‌سازی سیستم نگهداری و تعمیرات تصفیه‌خانه آب با کنترل فرآیند آماری و سیاست تأخیر بازرسی و استفاده از الگوریتم ژنتیک (مطالعه موردی: تصفیه‌خانه آب سیستان)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشجوی دکتری مهندسی عمران ، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 کارشناسی ارشد، تصفیه خانه آب سیستان، زابل، ایران

doi
10.22065/jsce.2025.435920.3328
چکیده

فرایند نگهداری و تعمیرات، یکی از فرایندهای سازمان است که وظیفه اصلی آن نگهداری و حفظ ماشین‌آلات در شرایط مطلوب یا بازگرداندن آن‌ها از شرایط نامطلوب به مطلوب است. خرابی ماشین‌آلات، منجر به از دست رفتن زمان در دسترس بودن تجهیزات و افزایش هزینه‌های سازمان می‌شود؛ بنابراین همواره بهبود عملکرد ماشین‌آلات و درنتیجه بهبود فرایند نت، موردتوجه است. هدف این پژوهش توسعه مدل یکپارچه کنترل فرآیند آماری و نگهداری تعمیرات با در نظر گرفتن سیاست تأخیر بازرسی (نظارت) هست. ازآنجاکه مدل ارائه‌شده جزء مسائل NP-Hard می‌باشد، لذا جهت حل آن از الگوریتم فرا ابتکاری ژنتیک استفاده‌ شده است. درنهایت بررسی و اعتبار سنجی مدل ارائه‌شده، داده‌های تصفیه‌خانه آب سیستان مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. نتایج پژوهش نشان داد که روش فرا ابتکاری ژنتیک می‌تواند به‌عنوان یک‌ راه‌حل مناسب در مسائل عمرانی دارای پیچیدگی زیاد به کار رود؛ بنابراین روش GA می‌تواند در مسائلی مشابه که هدف بهینه کردن هزینه است پاسخگویی خوبی داشته باشد و در زمان کوتاه به هدف بهینه‌ای دست پیدا می‌کند. همچنین نتایج در بررسی پارامترهای تصفیه‌خانه سیستان نشان داد در حالتی که اندازه نمونه (n) برابر 7، پارامتر حد کنترل(I) برابر 2.98، فاصله نمونه‌گیری (h) برابر 4.05، مدت‌زمان نظارت برنامه‌ریزی‌شده(T) برابر 53.78 و مدت‌زمان برنامه‌ریزی‌شده بدون نظارت(TD) برابر 8.09 است، مقدار حداقل میزان هزینه مدل (E(ct)) برابر 106.85 است. در پژوهش ارائه شده متوسط E(ct) حالت سنتی برابر 179.81 و متوسط E(ct) ژنتیک الگوریتم برابر 152.36 است. با توجه به نتاج الگوریتم ژنتیک، این الگوریتم می تواند در این مطالعه موردی تا 15.26% هزینه های تعمیر و نگهداری را بهینه نماید.