تأثیر فرآیند‌های رسوبی، دیاژنزی و زمین‌ساختی در تکامل مخزن سروک در میدان سرکان، زون لرستان

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته دکترا، دانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2024.29470.1440
چکیده

شناسایی خاستگاه حفرات، بررسی ویژگی‌های آنها و نیز شناخت از چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر در فابریک رخساره‌ها نقش اصلی را در تفکیک زون‌های مخزنی ایفا می‌کند. در این پژوهش با استفاده از داده‌های مغزه، مقاطع نازک، نمودارهای الکتریکی و داده‌های پتروفیزیکی در دسترس از 3 چاه موجود در میدان سرکان (چاه‌های 1، 2 و3)، توالی‌های سازند سروک در دو فاز میکروسکوپی و ماکروسکوپی مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. با بررسی مخزن در سه مرحلهء جداگانه (رسوبی، دیاژنزی و زمین‌ساختی)، چگونگی تکامل شبکه تخلخل مشخص شده و نقش هر یک از فرآیندها در شکل‌گیری مخزن سروک ارزیابی گردید. با انجام مطالعات رخساره‌ای، 5 رخساره شناسایی شده‌اند. با ارجاع به رخساره‌های استاندارد، سکوی رسوبی رمپ کم شیب برای رخساره‌های این مخزن پیشنهاد گردید. به دلیل شرایط عمیق در زمان رسوبگذاری، رخساره‌ها در بیشتر موارد گل‌پشتیبان و فاقد ویژگی‌های مخزنی بوده است. بررسی فرآیند‌های دیاژنتیکی و نیز مطالعه شکستگی‌ها در دو مقیاس کوچک و بزرگ بر مبنای مقاطع نازک (روش روابط بافتی)، مطالعات صحرایی، داده‌های مغزه و اطلاعات پتروفیزیکی نشان داد که ایجاد بخش‌های مخزنی توالی‌های سروک در این میدان در د‌رجهء نخست به سبب حضور شکستگی‌های کوچک تا بزرگ مقیاس بوده و در درجهء دوم، فرآیند‌های دیاژنزی به ویژه انحلال و دولومیتی‌شدن، کیفیت مخزنی را افزایش داده است. در نهایت 4 سیستم منفذی موثر شامل سیستم تخلخل‌ حفره‌ای، سیستم تخلخل بین‌بلورین، سیستم تخلخل انحلال در راستای استیلولیت و سیستم تخلخل ریز‌شکستگی (مهمترین سیستم تخلخل مخزن سروک در میدان سرکان) مشخص گردید که میزان تولید مخزن سروک را در میدان سرکان کنترل می‌نمایند.