بررسی بازتاب‌های اقتصاد سیاسی بر فضاهای جغرافیایی، مطالعه موردی: شهر ارومیه

نویسندگان

1 دانشجو

2 استاد تمام جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

فضا زیربنای تولیدهای اجتماعی– اقتصادی براساس پراگماتیسم سیاسی است که بازتاب­های اقتصاد سیاسی را بروز و نمایش می­دهد. فضاهای جغرافیایی زیربنای فعالیت­های انسانی محسوب می­شوند و این فعالیت­ها بازتاب­های روبنایی به فضا می­بخشند. در همین راستا شهرها مصادیقی از بازتاب­های اقتصاد سیاسی بر فضاهای جغرافیایی قلمداد می­شوند که به‌طور پیوسته از الگوهای نظام­های سیاسی و اقتصادی کشورها در سطوح مختلف (محلی– ملی– منطقه­ای و بین­المللی) تاثیر می­پذیرند. این پژوهش سعی دارد که بازتاب­های اقتصاد سیاسی در دوره معاصر بر فضای جغرافیایی شهر ارومیه را بررسی کند. روش پژوهش توصیفی– تحلیلی است. بازتاب­های فضای جغرافیایی شهر ارومیه تحت تاثیر مولفه­های اقتصاد سیاسی بر مبنای یافته­های اسنادی، سنجش از دوری (GHSL & ESA) و ارزیابی نخبگان در قالب یافته­های میدانی پرسشنامه مورد سنجش قرار گرفتند و یافته­های پرسشنامه­ای به وسیله نرم­افزار Amos تجزیه و تحلیل شدند. بر پایه ارزیابی فرضیات از طریق آزمون­های نرم­افزار مورد نظر مشخص شد که بازتاب‌های اقتصاد سیاسی بر فضای جغرافیایی شهر ارومیه عبارت­اند از: الف) تمرکز قدرت و ثروت در فضاهای خاص؛ ب) گردش مازاد سرمایه و ثروت در تولید فضا­های جدید؛ ج) شکل گیری فضاهای فقر؛ د) کالایی سازی فضای شهر ارومیه در چرخه دوم سرمایه­داری؛ و ه) گسترش و انبساط فضایی.