ریزرخساره ها، مدل رسوبی، چینه شناسی سکانسی و دیاژنز سازند سروک در میادین نفتی X و Y واقع در فروافتادگی دزفول، جنوب غرب ایران
نویسندگان
1 مدیر گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین،دانشگاه شهید بهشتی،تهران، ایران
2 شرکت ملی نفت ، مدیریت اکتشاف نفت، تهران ، ایران
3 گروه حوضه ها ی رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین- دانشگاه شهید بهشتی
4 گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشگاه شهید بهشتی تهران
5 گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22084/psj.2024.27625.1390چکیده
یکی از مهمترین سازندهای ایران در زاگرس که به عنوان دومین مخزن بزرگ نفتی بعد از آسماری شناخته شده است سازند کربناتی سروک میباشد. در این پژوهش دو مقطع زیرسطحی از سازند سروک به سن آلبین پسین-تورونین پیشین در فروافتادگی دزفول مورد مطالعه قرار گرفت. مرز زیرین این سازند ناشی از کامل نبودن چاههای حفاری شده نامشخص بوده و در راس به سازند سورگاه منتهی میشود. مطالعۀ مقاطع نازک خردهها و مغزههای حفاری حاکی از تشکیل ریزرخسارههای این سازند در محیط لاگون، سدی و دریای باز در بخشهای داخلی، میانی و خارجی یک پلتفرم کربنات است. بر اساس مطالعات صورت گرفته در این پژوهش، سازند سروک از چهار سکانس رسوبی رده سوم به ترتیب از قاعده به طرف راس به نامهای A، B، C و D تشکیل شده که قابل انطباق با سکانسهای مطالعه شده در صفحۀ عربی است. به استثناء سکانس A این سازند در میادین مورد مطالعه، ناشی از حفاری ناکامل چاهها، سکانسهای دیگر از دسته رخسارههای تراز پیشروی و تراز بالای آب دریا تشکیل شدهاند. بر اساس پنل دوبعدی ترسیم شده از میادین مورد مطالعه در منطقۀ مورد مطالعه، در مجموع روند تغییر رخسارهها و در نتیجه دسته رخسارههای رسوبی مورد مطالعه، از سمت میدان نفتی X به سمت میدان نفتی Y به صورت پیشرونده هستند. بر اساس مطالعات صورت گرفته حوضۀ رسوبی این سازند در زمان تشکیل آخرین سکانس (D) در مقایسه با سکانسهای دیگر از رخسارههای عمیقتری تشکیل شده و همچنین ضخامت این سکانس رسوبی در مقایسه با دیگر سکانسهای مورد مطالعه کمتر است. مهمترین فرآیندهای دیاژنزی مورد مطالعه در مقاطع نازک میکروسکوپی در این سازند شامل: سیمانی شدن: سیمانهای رورشدی هم محور، دروزی، بلوکی، هم بعد، پوئیکیلوتاپیک است. دیگر فرآیندهای دیاژنزی عبارتند از: انحلال، به همریختگی زیستی (بورینگ و باروینگ)، میکریتی شدن، تراکم، پیریتی شدن، تخلخل و دولومیتی شدن.