رویکردی جامعه شناختی به درهم تنیدگی مذهب و خشونت: مطالعه موردی داعش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش مسائل ایران دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

2 دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

doi
چکیده

بسیاری از ناظران، در تحلیل و بررسی اقدامات و سیاست‌های داعش، به تفسیر مذهبی آنان رجوع می‌کنند. سئوال اساسی و اصلی که این پژوهش درصدد پاسخگویی به آن می‌باشد این است که مؤلفه‌های اجتماعی تا چه میزان در شکل گیری داعش در عراق و سوریه و بکارگیری خشونت در اقدامات آن ایفای نقش کرده اند؟ فرضیه اصلی پژوهش این است که ریشه اصلی ظهور این گروه و پیوستن اعراب سنی به آن، مؤلفه‌های اجتماعی همچون ترس و تهدید وجودی و فرهنگی بوده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه ریشه‌های مذهبی داعش به تفسیر افراط گرایانه از اسلام مربوط می‌شود اما این گروه بدون حمایت اعراب سنی و جوانان حاشیه ای و مهجور کشورهای غربی نمی‌توانست تداوم پیدا کند. مردمی که با سقوط صدام و پس از آن خروج آمریکا و خلاء قدرت ایجاد شده به سمت داعش متمایل شدند که با رویکرد مذهبی، تضمین بقای فرهنگی و پیروزی نهایی را به آنها وعده داده بود. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی است.