تحلیل شرایط رسوبی مرز سازندهای پابده-آسماری در شمال باختر ایلام

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22084/psj.2024.29697.1446
چکیده

به منظور مطالعه زونهای زیستی و تعیین محیط­رسوبی توالی‌های مرتبط با مرز سازندهای پابده و آسماری، برش شیره چقاچالانچی در شمال باختر ایلام انتخاب شد. در طی مطالعات صحرایی، تعداد 25 نمونه سنگی از ستبرای 33 متر توالی‌های محدوده مرز این دو سازند برداشت گردید و به لحاظ محتوای فسیلی و رخساره­ای، مورد مطالعه دقیق فسیل­شناسی و رسوب­شناسی قرار گرفت. سازند پابده در این برش چینه­شناسی در برگیرنده توالی‌های نازک‌لایه سنگ‌آهکی با میان لایه‌های سنگ‌آهک رسی نازک‌لایه بوده که به تدریج به توالی‌های متوسط تا ضخیم‌لایه سنگ‌آهکی متعلق به سازند آسماری تبدیل می‌شود. مطالعات انجام شده بر روی محتوای فسیلی نمونه‌ها منجر به شناسایی تعداد 13 گونه متعلق به 26 جنس از روزنبران گردید. مطالعات فسیلی بر روی برش­های نازک میکروسکوپی منجر به تفکیک دو زیست‌زون تجمعی Globigerina spp. و Lepidocyclina-Operculina-Ditropa گردید که محدوده سنی روپلین- شاتین را برای توالی­های مورد مطالعه مشخص می­نماید. بر پـایه مطالعات میـکروسکوپی رخـساره‌ها، بافـت و اجـزای سـازنده، دو ‌رخـساره در برگیرنده 1) وکستون تا پکستون حاوی روزنبران پلانکتون و کف‌زی؛ 2) وکستون حاوی روزنبران پلانکتون مربوط به زیر محیط رسوبی رمپ بیرونی تفکیک و شناسایی شد. ویژگی‌های رسوبی، آرایش و بافت ذرات و مقایسه مشخصات رخساره‌های بدست آمده با توالی‌های بررسی شده در اطراف برش شیره چقاچالانچی، نشان می‌دهد که رسوب‌گذاری مرز بین سازندهای پابده و آسماری در یک محیط آرام و به دور از امواج توفانی در زیر محیط رمپ بیرونی انجام شده است.