فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش، بررسی روند گسترش آبکندها و تعیین مقدار فرسایش و رسوب در حوزه آبخیز دشت جیحون شهرستان بندر خمیر در استان هرمزگان است. برای این منظور، از عکس‌های هوایی سال‌های 1346 و 1373، تصاویر تاریخی گوگل ارث در سال 1391 و تصویربرداری پهپاد در سال 1402 استفاده شد. همچنین جهت برآورد فرسایش­های سطحی از مدل­های WaTEM/SEDEM و RUSLE استفاده شد. به منظور برآورد مقدار فرسایش آبکندی از تصویربرداری پهپاد باGSD  3 سانتی­متر استفاده و نقشه گسترش آبکندها استخراج شد. سپس با اندازه­گیری مشخصات مورفومتریک آبکندها، مقدار هدررفت خاک ناشی از فرسایش آبکندی برآورد گردید. نتایج نشان داد، سطح آبکندها از 64/132 هکتار در سال 1336 به 39/326 هکتار در سال 1402 رسیده است که حاکی از نرخ پیشروی 46/3 هکتار در سال را دارد. مشخصات مورفومتری آبکندها در 481 نقطه با استفاده از DEM پهپاد با دقت 6 سانتی­متر اندازه­گیری شد. متوسط عمق آبکندها 01/1 متر بوده و به طور کلی می­توان گفت آبکندهای منطقه بیش­تر آبکندهای کوچک و تا حدودی متوسط می­باشند. هم­چنین نسبت عرض بالا به عمق آبکندها بزرگ­تر از 1 هستند و از نظر تخریب اراضی زراعی و زیرساخت­ها حائز اهمیت هستند. یافته­ها نشان می­دهد که عامل اصلی پیشروی آبکندهای حوضه، سیلاب و رسیدن آب به این آبکندها می‌باشد. متوسط فرسایش خاک ناشی از فرسایش­های سطحی در منطقه مورد مطالعه به طور متوسط حدود 40/3 تن در هکتار در سال است. مقدار کل هدررفت خاک در اثر فرسایش آبکندی به طور متوسط حدود 52 هزار تن در سال، برآورد گردید. بر این اساس میانگین 56 ساله (1402-1346) هدررفت خاک در اثر فرسایش آبکندی حدود 12 تن در هکتار در سال محاسبه شد. در نهایت مقدار کل سالانه هدررفت خاک در اثر انواع فرسایش، معادل حدود 4/15 تن از هر هکتار در سال برآورد گردید.