ریزرخساره ها، محیط رسوبی و بررسی نوسانات عمق دیرینه نهشته های سازند گورپی (بوشهر، جنوب باختری ایران)
نویسندگان
1 سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد گروه زمینشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار گروه زمینشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
5 استادیار گروه زمینشناسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/psj.2024.28544.1422چکیده
هدف از این پژوهش، بررسی ریزرخسارهها، محیطرسوبی و نوسانات عمق دیرینه حوضه رسوبی سازند گورپی در جنوب باختری ایران میباشد. مطالعات سنگشناسی و رخسارهای منجر به شناسایی سه ریزرخساره مربوط به بخشهای عمیق یک حوضه گردید. نبود شواهد رسوبی از جمله کلسیتوربیدایتها، رسوبات لغزشی و ریزشی، رخسارههای ریفی، رخسارههای آنکوییدی و پیزوییدی مشخصه شلف لبهدار بیانگر رسوبگذاری سازند گورپی در یک بخش عمیق حوضه میباشد. بر اساس نسبت درصد فرامینیفرهای پلانکتونیک به فرامینیفرهای بنتیک و درصد مورفوتایپ 3 و با استفاده از فرمول D = e (3.58718+ (0.03534 × %P))برای بخشهای عمده سازند گورپی در برشهای مورد مطالعه، عمقی بین 450 تا 602 متر معرفی گردید که بیانگر رسوبگذاری رخسارههای این سازند در بخش عمیق حوضه (Basin) میباشد. فراوانی روزنداران پلانکتونیک نظیر الیگوستژینید و گلوبوترونکانا در رخسارههای این سازند بیانگر تهنشینی این رسوبات در یک حوضه عمیق میباشد به گونهای که رخسارههای این محیط دارای ویژگیهای وابسته به کمربند رخسارهای شلف عمیق (Deep shelf) هستند. بررسی تغییرات عمق دیرینه حوضهی رسوبی سازند گورپی بر اساس مورفوتایپهای فرامینیفرهای پلانکتونیک در برشهای مورد مطالعه، نشانگر آن است که سازند گورپی دارای روندی پسرونده بوده که این روند بر اساس مورفوتایپهای روزنداران منطبق بر روند بر انبارش رسوبی میباشد به گونهای که بیشترین عمق حوضه به زمان کامپانین پسین- میانی و مائیستریشتین پسین با گسترش رخسارههای مادستونی تا وکستونی و کمترین عمق حوضه رسوبی مربوط به زمان سانتونین تا کامپانین پسین با گسترش رخسارههای وکستونی تا پکستونی میباشد.