نقش فرآیندهای دیاژنزی در تغییر بافت سنگ های کربناته (مثالی از سازند شهبازان، زاگرس چین خورده، جنوب لرستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
2 دانشآموخته رشته زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 دانشآموخته رشته زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
4 دانشآموخته رشته زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
5 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
6 دانشآموخته رشته زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/psj.2024.29420.1438چکیده
هدف از این پژوهش بررسی انواع فرآیندهای دیاژنزی و بررسی تغییرات بافتی ناشی از این فرآیندها در رخسارههای کربناته سازند شهبازان در برش تاقدیس چناره در جنوب باختری لرستان میباشد. در این برش سازند شهبازان با ضخامت 83 متر از سنگهای کربناته و دولومیت تشکیل شده است که با ناپیوستگی بر روی سازند کشکان قرار گرفته و توسط سازند آسماری با ناپیوستگی فرسایشی پوشیده شده است. مطالعات سنگشناسی بر روی 80 برشنازک رسوبی منجر به شناسایی چندین فرآیند دیاژنزی از جمله میکرایتی شدن، انحلال و گسترش تخلخل، سیمانی شدن، نوریختی، فشردگی فیزیکی و شیمیایی و جانشینی گردید. از جمله تغییرات بافتی در رخسارههای این سازند میتوان به ایجاد پوشش نازک میکریتی اطراف آلوکمها، میکریتی شدن بیش از حد دانهها و تشکیل قشرهای میکریتی، آرایش متراکم دانهها و ایجاد فابریک دانه به دانه، خرد شدن، شکستگی و لهشدگی دانهها، انحلال دانه و زمینه سنگ، سیمانی شدن محدود به دانه و به صورت گسترده، انواع جانشینیها به خصوص از نوع دولومیتی شدن، تشکیل استیلولیت و حذف بخشی از دانهها و سنگ، تشکیل استیلوموتلها، نوریختی کاهشی در پوسته آلوکمها و نوریختی افزایشی به دلیل تبلور مجدد بلورهای میکرایت و شکستگیها را نام برد. براساس شواهد پتروگرافی، توالی پاراژنتیکی نهشتههای سازند شهبازان در این برش در چهار محیط دریایی، آب شیرین، تدفینی و بالاآمدگی تفسیر شده است. سه مرحله دیاژنزی یعنی دیاژنز اولیه (ائوژنز)، دیاژنز میانی (مزوژنز) و دیاژنز نهایی (تلوژنز) برای نهشتههای مورد مطالعه تعیین شده است.