فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برش آرک در شمال غرب بیرجند در زون ساختاری شرق ایران واقع شده­است. پتروگرافی و ژئوشیمی نهشته‌های سیلیسی­­آواری این برش به‌ منظور تعیین ترکیب سنگ­شناسی و جایگاه زمین­­ساختی ناحیه منشأ مورد مطالعه قرار گرفته­است. شواهد پتروگرافی نمونه­های ماسه­­سنگی از جمله انواع کوارتزهای تک­­بلور و چند­­بلور با خاموشی مستقیم و موجی، فراوانی خرده­‌سنگ‌های رسوبی و به مقدار کمتر خرده­سنگ­های دگرگونی و ولکانیکی و همچنین ترسیم نتایج آنالیز مودال این نمونه­ها بر روی نمودار­های تعیین­­کننده منشأ زمین­­ساختی نشان می‌دهد ماسه­‌سنگ‌های مطالعه شده حاصل حمل مجدد رسوبات، پس از برخورد و کوهزایی­اند. بر اساس بررسی ژئوشیمی عناصر اصلی نمونه­های شیلی نیز این رسوبات از سنگ­های آذرین منشأ گرفته و به جایگاه زمین­ساختی برخوردی تعلق دارند. زون زمین­درز سیستان بین دو بلوک قاره­ای لوت و افغان واقع شده­است. بر مبنای کار محققین قبلی، فرورانش پوسته اقیانوسی سیستان نقش مهمی را در تحول تکتونیکی منطقه داشته­است. مطالعات اخیر نشان می­دهد که بدلیل فرورانش به سمت غرب اقیانوس سیستان در کرتاسه پیشین تا میانی، گوشته فوقانی به زیر بلوک لوت رانده شده و برخورد بین بلوک افغان و لوت در طول زون زمین­درز سیستان احتمالا در کرتاسه فوقانی رخ داده­است. تلفیق داده­های فوق و مقایسه آن با تحول زمین­ساختی منطقه نشان می­دهد که نتایج این مطالعه می­تواند برای بازسازی جغرافیای­دیرینه منطقه مورد استفاده قرار گیرد.