فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، تاثیر پدیده مونسون بر مشخصه‌های بافتی رسوبات سواحل ایرانی دریای عمان بررسی گردید. بدین منظور از 13 ایستگاه نمونه­برداری‌های لازم بر اساس استانداردهای رسوب­شناسی دریایی انجام شد. بررسی میزان اندازه ذرات در نمونه‌های پیش و پس از وقوع مونسون نشان داد که بافت این رسوبات ماسه، ماسه­رسی، رس­ماسه‌ای و رس می‌باشد. آنالیز دانه‌بندی نشان داد مقدار ماسه و رس در نمونه‌های پیش از مونسون ایستگاه‌های کم عمق و نزدیک به ساحل به ترتیب بین 43 تا 97 و صفر تا 27 درصد متغیر است. این مقادیر در ایستگاه‌های ژرف و دور از ساحل به ترتیب بین 8 الی 45 و 54 الی 82 درصد در تغییر است. مقادیر ماسه و رس در نمونه‌های پس از مونسون ایستگاه‌های کم ژرفا و نزدیک به ساحل به ترتیب بین 68 تا 96 درصد و صفر تا 13 درصد و در ایستگاه‌های ژرف و دور از ساحل در نمونه‌های پس از مونسون بین 8 تا 22 درصد و 58 تا 86 درصد در نوسان است. میزان مواد آلی رسوبات در بیشتر ایستگاه‌های مطالعاتی بین 1 تا 3 درصد متغیر و در محدوده طبیعی بود. افزایش ماده آلی تحت تاثیر فعالیت‌های انسانی و بافت دانه ریز رسوبات می‌باشد و کاهش آن نیز می‌تواند ناشی از ورود پسآب شور به محیط خلیج باشد. میزان کربنات کلسیم در رسوبات ارتباط نزدیکی با میزان ماسه موجود در رسوبات دارد. در ایستگاه‌های رمین و تیس که انرژی امواج در آن‌ها بیشتر از ایستگاه‌های داخل خلیج چابهار است، میزان کربنات کلسیم بیشتری داشته و برعکس میزان مواد آلی به دلیل رقیق­شدگی حاصل از ورود رسوبات خشکی‌زاد بیشتر و زدایش رسوبات دانه‌ریز حاوی مواد آلی کمتر می‌باشد. جورشدگی نمونه‌ها از نوع متوسط- خوب بوده و نمونه رسوبات ایستگاه‌های کم ژرف نزدیک ساحل و ژرف دور از ساحل به ترتیب دارای کج­شدگی منفی و مثبت بوده و شاخص کشیدگی در بیشتر نمونه‌ها از نوع بسیار کشیده است. با نفوذ بادهای موسمی اقیانوس هند به سواحل دریای عمان و به طبع آن وزش بادهای نسبتاً شدید با جهت جنوب باختری- شمال خاوری، موجب مواج شدن دریا در تابستان و باعث فرسایش نهشته‌های آواری درشت دانه تا ریزدانه نواحی ساحلی گردیده که یکی از منابع مهم رسوبات دریایی محدوده مطالعاتی هستند. این یافته‌ها تاکیدی است بر عملکرد پدیده مونسون بر ویژگی‌های بافتی رسوبات فلات قاره شمال دریای عمان.