مطالعه ریزرخساره ها، دیاژنز و ارزیابی کیفیت مخزنی سازند دالان (پرمین پسین) در میدان گازی کیش، جنوب ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان، زاهدان، ایران
2 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان، زاهدان، ایران
3 دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان، زاهدان، ایران
doi
10.22084/psj.2023.28491.1416چکیده
سازند دالان، توالی کربناته با سن پرمین بالایی است که در نواحی فارس و خلیجفارس به طور گسترده نهشته شده است. سازند دالان در مقطع تحتالارضی چاه کیش 1، 2 و B2 از میدان گازی جزیره کیش مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعات پتروگرافی و آنالیز رخسارهها منجر به شناسایی 12 ریزرخساره گردید. این ریزرخسارهها در یک رمپ کربناته تک شیب و در 4 زیرمحیط رسوبی شامل پهنههای جزرومدی، تالاب، سد و دریای باز نهشته شدهاند. مهمترین فرآیندهای دیاژنزی که سنگهای کربناته سازند دالان را تحت تاثیر قرار دادهاند شامل: میکریتی شدن، سیمانی شدن، انیدریتی شدن، فشردگی، دولومیتی شدن و انحلال است. کانیهای دیاژنزی حاصله در این نهشتهها شامل سه نوع دولومیت با بافت جایگزینی، دو نوع دولومیت با بافت سیمانی، دو نوع انیدریت و دو گروه سیمان کلسیتی است. دولومیت نوع جایگزینی عموما کیفیت مخزنی را بهبود و انیدریت با ساخت لایهای با ایجاد مانع در مسیر حرکت هیدروکربور از کیفیت مخزنی میکاهد. تخلخلهای بینبلوری، بینذرهای و برشیشده بهترین نوع تخلخل در کل سنگ است. سنگهای مخزنی بر مبنای آنالیز مغزه حفاری (SCAL data) و توصیف مقاطع نازک به 4 رده (RRTs-1 to RRTs-4) تقسیم شدند. رده یک بهترین نوع سنگ مخزن برای ذخیره و تولید هیدروکربور بوده و به سمت رده چهارم از کیفیت مخزنی کاسته میشود. با توجه به دادههای موجود محیط رسوبی بطور کامل نمیتواند ایجاد کننده شرایط لازم برای به وجود آمدن سنگهای با کیفیت مخزنی باشند، بلکه عمدتاً دیاژنز نهایی همراه با دیاپیریسم نمک تعیینکننده مخزنی شدن یا غیرمخزنی شدن سازند است.