شواهد پتروگرافی و ژئوشیمیایی تیپ های مختلف دولومیت، بافت و فابریک آن ها در مخزن آسماری، میدان نفتی شادگان
نویسندگان
1 استاد گروه زمینشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، اهواز، ایران
3 گروه حوضههای رسوبی و نفت، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22084/psj.2023.28400.1411چکیده
مخزن آسماری به سن الیگوسن - میوسن در میدان نفتی شادگان از سنگآهک و دولوستونهای متخلخل در تناوب با ماسهسنگها و شیلها با ضخامت 400 متر تشکیل شده است. دولومیتی شدن به عنوان مهمترین فرآیند دیاژنتیکی، توالی مخزن آسماری را تحت تأثیر قرار داده و در نتیجه نقش اصلی در شکلگیری ساختار فضاهای منفذی، ظرفیت جریان نهایی و ناهمگنی مخزن آسماری بازی کرده است. انواع تیپ دولومیتهای شناسایی شده براساس ویژگیهای ژئوشیمیایی و بافتی به ویژه اندازه و شکل بلوری عبارتند از: D1: دولومیت بسیار ریزبلور و حفظ کننده فابریک، D2: دولومیت ریز تا متوسط بلور و حفظ کننده فابریک، D3: دولومیت متوسط تا درشت بلور و مخرب فابریک، D4: دولومیت درشت بلور یا زیناسبی. دو نوع فابریک تحت عنوان دولومیتی شدن انتخاب کننده فابریک و دولومیتی شدن فراگیر در بلورهای دولومیت شناسایی شد. براساس ردهبندی بافتی، 6 بافت شامل بافت ایدیوتوپیک، بافت هیپایدوتوپیک یا ایدیوتاپیکS-، بافت زنوتوپوپیک یا غیرصفحهای-A، بافت ایدیوتاپیک C-یا صفحهای-C، بافت پورفیروتوپیک و بافت پوئیکیلوتوپیک برای بلورهای دولومیت شناسایی شد. میانگین تمرکز استرانسیوم در نمونههای دولومیتی 483 پیپیام و میانگین تمرکز سدیم 1618 پی پیام است که حاکی از مقادیر غنی شده استرانسیوم و سدیم در این نمونههاست. مقدار میانگین آهن در نمونههای دولومیتی 3111 پیپیام و میانگین تمرکز منگنز 111 پیپیام است. دولومیت (D1) با محتوی آهن و منگنز پایین ممکن است طی مراحل اولیه دیاژنز در یک محیط اکسیدان تشکیل شده باشند. مقادیر بالای آهن و منگنز در دولومیتهای D3 و D4 نشاندهنده تهنشینی در یک محیط احیایی طی مراحل تدفین کم عمق تا نسبتا عمیق است.