بازسازی شرایط ته‌نشینی نهشته‌های آواری پالئوسن (سازند کرمان) در شمال شرق ایران مرکزی (گستره کاشمر) بر مبنای ویژگی‌های سنگ‌رخساره‌ای و رخساره‌های میکروسکوپی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22084/psj.2024.29062.1429
چکیده

این مطالعه به بررسی سنگ‌رخساره و رخساره‌های میکروسکوپی و بازسازی محیط رسوبی سازند کرمان به سن پالئوسن واقع در شمال شرق ایران مرکزی پرداخته است، که مرکب از توده‌های کنگلومرایی پلی‌میکتیک (چند منشأیی) و میان‌لایه‌های ماسه‌سنگی درشت‌دانه است. مطالعه دقیق رسوب‌شناسی مانند اندازه دانه غالب، درجه گردشدگی و جورشدگی دانه‌ها، بافت و چینه‌بندی منجر به شناسایی پنج سنگ‌رخساره شده است: کنگلومرای توده‌ای دانه‌پشتیبان (Gcm)، کنگلومرای توده‌ای زمینه‌پشتیبان (Gmm)، کنگلومرا با طبقه‌بندی افقی (Gh)، ماسه‌سنگ با طبقه‌بندی افقی (Sh) و ماسه‌سنگ توده‌ای (Sm). بررسی سنگ‌شناسی در این سازند به شناسایی سه رخساره میکروسکوپی شامل کنگلومرای پترومیکت، ولکانیک­آرنایت و فلدسپاتیک لیتارنایت منجر شده است. کنگلومرای سازند کرمان عمدتاً از گراول‌های بازالتی و آندزیتی و کمتر سنگ‌آهک و توف تشکیل شده است. همراهی سنگ‌رخساره‌ها با یکدیگر مرتبط با عناصر ساختاری جریان ثقلی رسوب (SG) و توده‌های ماسه‌سنگ پرکننده کانال (CH) هستند که در سیستم‌های مخروط‌افکنه و رودخانه گیسویی نزدیک به منشأ برجای گذاشته شده‌اند. مطالعه حاضر شناخت مهمی را از محیط رسوبی سازند کرمان فراهم می‌کند.