مقایسه تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک‌خواهی در افزایش اشتیاق و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان اهمال‌کار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

4 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22084/j.psychogy.2019.18327.1910
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک­خواهی در افزایش اشتیاق و سرزندگی تحصیلی دانش­آموزان اهمال­کار انجام شد. روش: روش این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش­آموزان مدارس غیرانتفاعی پسرانه شاخه نظری پایه دوم دوره متوسطه دوم نواحی یک و دو شهر رشت (به تعداد 29 مدرسه و 593 دانش‌آموز) در سال تحصیلی 98-1397 بود که از بین آن­ها تعداد 60 نفر دانش‌آموز اهمال­کار از طریق پرسشنامه اهمال­کاری سولومون و راث بلوم (2013) به‌صورت تصادفی ساده انتخاب و به‌صورت تصادفی به 3 گروه 20 نفری (2 گروه آزمایش و 1 گروه کنترل) تقسیم شدند. پرسشنامه­های اشتیاق تحصیلی اسچافلی و همکاران (2002) و سرزندگی تحصیلی دهقانی­زاده و حسین­چاری (1391) را همه آزمودنی­های سه گروه در مرحله پیش­آزمون و پس­آزمون تکمیل کردند. سپس یکی از گروه­های آزمایش به مدت 12 جلسه 90 دقیقه­ای تحت آموزش راهبرد یادگیری کمک­خواهی و گروه آزمایش دیگر نیز به‌مدت 15 جلسه 90 دقیقه­ای تحت آموزش راهبرد یادگیری خودتنظیمی قرار گرفتند. در حالی که در طول این مدت گروه کنترل هیچ‌گونه آموزشی را دریافت نکردند. داده­ها با استفاده از آزمون آمار استنباطی تحلیل چندمتغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک­خواهی سبب افزایش اشتیاق تحصیلی دانش­آموزان اهمال­کار شد. آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک­خواهی سبب افزایش سرزندگی تحصیلی دانش­آموزان اهمال­کار شد. از طرفی نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش از نظر تأثیر بر اشتیاق تحصیلی و سرزندگی تحصیلی تفاوت معناداری وجود نداشت. نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل از این پژوهش می­توان نتیجه­گیری کرد که برای کاهش و از بین بردن اهمال­کاری دانش­آموزان استفاده از آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک­خواهی مفید و مؤثر است.