بررسی ارتباط گونه های سنگی مخزنی با ریزرخساره ها و فرایندهای دیاژنزی نهشته های سازند سروک در یکی از میادین نفتی ناحیه دشت آبادان، جنوب باختر ایران

نویسندگان

1 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه علوم‌زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

5 مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2022.25804.1341
چکیده

نهشته​های کربناته سازند سروک (سنومانین-تورونین) با دارا بودن ذخایر عظیم نفتی به عنوان یکی از مهم​ترین واحدهای سنگ​چینه​ای در میادین نفتی جنوب باختر ایران و گستره دشت آبادان شناسایی و معرفی شده است. مطالعات و بررسی این نهشته​ها بر اساس داده­های 3 چاه کلیدی شامل مغزه​ها، آنالیز پتروگرافی، نمودارهای پتروفیزیکی و داده​های تخلخل و تراوایی مغزه، در یکی از میادین بزرگ نفتی در ناحیه دشت آبادان منجر به شناسایی ۷ ریزرخساره گردید. این ریزرخساره​ها در ۵ کمربند رخساره­ای وابسته به زیرمحیط​های تالاب محدود، پشته زیرآبی، ریف رودیستی و دریای باز می­باشد. بررسی جایگاه هر یک از ریزرخساره­ها و توالی آن​ها نشان دهنده محیط رسوب​گذاری رمپ کربناته هم­شیب برای این نهشته​ها است. بررسی​های پتروگرافی نشان دهنده تاثیر فرایندهای دیاژنزی مختلف بر روی این نهشته​ها است. عمده فرآیندهای دیاژنزی شناسایی شده شامل میکریتی​شدن، تراکم فیزیکی و شیمیایی، انحلال، سیمانی شدن، استیلولیتی​شدن، دولومیتی​شدن، سیلیسی​شدن و شکستگی هستند. توالی رسوبی نهشته​های سازند سروک متاثر از تغییرات سطح آب دریا در طی زمان سنومانین-تورونین بوده که با گسترش فرآیندهای دیاژنزی تاثیر عمده­ای بر کیفیت مخزنی این نهشته​ها گذاشته است. به منظور بررسی​های مخزنی واحدهای سنگی به دو روش تفکیک گونه​های سنگی براساس ریزرخساره​ها و فرآیندهای دیاژنزی و روش شاخص کیفیت مخزنی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج بدست آمده از تلفیق داده​های مورد مطالعه، نشان دهنده تاثیر مثبت انحلال در ریزرخساره​های دانه​پشتیبان در افزایش کیفیت مخزنی و سیمانی​شدن دانه​ها و پرشدگی شکستگی​ها با سیمان کلسیتی در کاهش کیفیت مخزنی است. نتایج این بررسی می​تواند در برنامه​ریزی برای توسعه میادین و اکتشافات آتی راهگشا باشد.