تجزیه و تحلیل شرایط محیطی نهشتههای پرمین بالایی شمالغرب ایران بر اساس عناصر فلزی کمیاب حساس به اکسیداسیون و احیا
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 دانشآموخته دکترا، گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/psj.2022.26638.1365چکیده
فقدان اکسیژن بعنوان یکی از دلایل اصلی در طی انقراض دستهجمعی قبل از مرز پرمین-تریاس (تقریبا 9/251 میلیون سال پیش) در نظر گرفته میشود. در این مطالعه شرایط اکسیداسیون و احیا در شیلهای پرمین بالایی دو برش آلیباشی و زال در شمالغرب ایران با استفاده از عناصر کمیاب حساس به اکسیداسیون و احیا برای بررسی وضعیت ژئوشیمیایی آب دریا در طی پرمین بالایی و قبل و بعد از افق انقراض مورد مطالعه قرار گرفته است. بر اساس مقادیر نسبتهای V/Cr و V/(V+Ni) شرایط اکسیداسیون و احیا در طول توالی پرمین بالایی در هر دو برش مورد مطالعه از اکسیک-دیزاکسیک به ساباکسیک تغییر میکند و در عضو ارس به سن بالاترین بخش چنگسینکین که بلافاصله بعد از افق انقراض قرار گرفته افزایش مقادیر این دو نسبت در مقایسه با سایر بخشهای توالی مشهود میباشد. بررسی نسبتهای Mo/U درجازا در هر دو برش موید کمتر بودن آن از نسبت مولار Mo/U آب کف دریا (تقریبا 5/7 تا 9/7) است و نمودار MoEF در مقابل UEF قرارگیری نمونههای دو برش را در زونهای اکسیک-دیزاکسیک تا ساباکسیک نشان میدهد. با توجه به دادههای بدست آمده گرچه که شواهدی از کمبود اکسیژن در طول توالیهای پرمین بالایی وجود دارد ولی فقدان کامل اکسیژن و شرایط انکسیک در افق انقراض اتفاق نیافتاده و حتی در عضو ارس تنها شرایط ساباکسیک وجود داشته است. بنابرین، دلیل کاهش تنوع فونایی در بالاترین افقهای پرمینبالایی در دو برش آلیباشی و زال را باید در مکانیسمهای دیگری به غیر شرایط انکسیک جستجو کرد.