رخساره، محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی اوایل کرتاسه بالایی در فروافتادگی دزفول شمالی، جنوب غرب ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا رسوب‌شناسی و سنگ‌شناسی رسوبی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استاد گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استاد گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2022.26839.1370
چکیده

سازند سروک (و معادل­های آن) به سن کرتاسه بالایی (آلبین- تورونین) دومین مخزن مهم کربناته در ایران است که در شرایط آب و هوای گرم و حاره­ای بر روی صفحه عربی توسعه یافته است. این سازند در میادین نفتی امید، منصوری و اهواز دارای سنگ­شناسی غالب سنگ­آهک بوده و به صورت هم­شیب رسوبات شیلی سازند کژدمی را ­پوشانده و خود توسط سازند ایلام پوشیده شده است. مطالعات دقیق پتروگرافی منجر به شناسایی 12 ریزرخساره‌ کربناته شد که بررسی زیرمحیط رسوبی مربوط به آن­ها موید نهشت بر روی یک پلاتفرم کربناته از نوع رمپ هموکلینال است. پلاتفرم رمپ کربناته شناسایی شده از چهار کمربند رخساره­ای اصلی شامل رمپ داخلی، میانی و خارجی و یک حوضه اینتراشلف تشکیل شده است. زون­های بایواستراتیگرافی موجود، آنالیز رخساره­ای، محیط­های نهشتی و لاگ­های الکتریکی منجر به تقسیم پالئوجغرافیای منطقه مورد مطالعه به چهار توالی سکانسی درجه سوم شده است. مرز بالایی سکانس­های نهشتی سوم و چهارم در هر سه میدان با توجه به وجود شواهد انحلال گسترده و دیگر شواهد دیاژنز متئوریکی از نوع مرز فرسایشی بوده و در نتیجه رخنمون پلاتفرم کربناته ایجاد شده است. دیگر مرزهای سکانسی تعیین شده از نوع پیوستگی معادل ناپیوستگی هستند. سکانس­ها و مرزهای سکانسی شناسایی شده برای توالی رسوبی سازند سروک قابل انطباق با مرزهای سکانسی تعیین شده در سایر مناطق در حوضه زاگرس و به سمت غرب در صفحه عربی بوده که بر همین اساس مرز بالایی سکانس اول معادل K120 SB صفحه عربی و سطح بیشینه پیشروی آب دریا در آن معادل سطح بیشینه K110 صفحه عربی بوده که به ترتیب به سمت بالا ادامه یافته و در مرز فرسایشی سکانس نهشتی چهارم معادل K150 SB صفحه عربی و سطح بیشینه پیشروی آب دریا در آن معادل سطح K140 در صفحه عربی خواهد بود. این انطباق می­تواند چارچوب مناسبی برای انطباق مخزنی و مدل­سازی­ مخزن را فراهم کند.