بازسازی شرایط محیط رسوبی سازند تاربور در منطقه فارس داخلی، برش‌های ماندگان و خانه‌نهر

نویسندگان

1 استادیار گروه زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22084/psj.2023.27452.1387
چکیده

در این تحقیق دو برش از سازند تاربور در زون ساختاری چین‌خورده-رانده زاگرس مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته‌ است. سازند تاربور به سن مایستریشتین در برش‌های مورد مطالعه به صورت همشیب و پیوسته بر روی سازند گورپی قرار دارد. در برش ماندگان این سازند با مرز فرسایشی و همشیب توسط سازند بختیاری پوشیده می‌شود و در برش خانه‌نهر سازند ساچون با ناپیوستگی فرسایشی بر روی آن قرار گرفته است. با توجه به فراوانی محتوای فسیلی در این رسوبات، عمده مطالعات صورت گرفته بر روی این سازند در زمینه دیرینه‌شناسی متمرکز شده است. مطالعات سنگ‌شناسی و رخساره‌ای در منطقه فارس داخلی نشان دهنده وجود 12 رخساره رسوبی کربناته در این رسوبات است که در چهار زیر محیط دریای‌باز پشته‌های سدی بایوکلستی، لاگون و پهنه جزرومدی پراکنده شده‌اند. فراوانی روزن‌بران کف‌زی به خوبی تغییرات شرایط را از محیط‌های عمیق به کم عمق نشان می‌دهد. نتایج بررسی‌های صحرایی و روند تغییرات جانبی و عمودی رخساره‌ها منعکس‌کننده وجود یک رمپ کربناته از نوع هموکلینال در زمان ته‌نشینی این رسوبات است. روند تغییرات عمق رخساره‌ها، الگوی پراکندگی آن­ها و ویژگی مرز فوقانی سازند نشان می‌دهد برش ماندگان در قسمت کم‌عمق این رمپ قرار داشته و به سمت جنوب شرق به سمت برش خانه‌نهر روند عمیق‌شدگی در محیط وجود داشته است. علاوه بر این، جایگزین شدن روزنبران کف‌زی بزرگ توسط دوکفه‌ای‌هایی نظیر رودیست، تایید دیگری بر روند کاهشی عمق در گذر زمان است. این نتایج می‌تواند در بازسازی روند تکامل حوضه رسوبی در این منطقه مورد استفاده قرار گیرد.