بازسازی تاریخچه تدفین و مدل‌سازی زایش هیدروکربن سازندهای احتمالی منشاء در دو میدان گازی جنوب ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناس‌ارشد زمین‌شناسی نفت، گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 اداره مطالعات سیستم های هیدروکربنی، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

5 اداره مطالعات سیستم های هیدروکربنی، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2023.27383.1384
چکیده

ناحیه فارس در ایران از نظر ذخایر گازی یکی از غنی‌ترین نقاط در دنیا است. منطقه مورد بررسی در این مطالعه در زیر پهنه فارس ساحلی قرار دارد. در این پژوهش، سنگ‎های منشاء احتمالی توسط روش‎های ژئوشیمی آلی مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از آن مدل‌سازی یک بعدی سیستم نفتی در دو حلقه چاه از میادین گازی جنوب ایران انجام گرفت. در ادامه بر اساس داده‎های انعکاس ویترینایت و درجه حرارت‎های حال حاضر سازندها در چاه‎های موجود، مدل کالیبره شده و نمودارهای تاریخچه تدفین، نرخ تبدیل کروژن به هیدروکربن (TR)، زمان و میزان خروج هیدروکربن‎های سبک (C1-C5) و هیدروکربن‎های مایع (C6+) ترسیم و تعیین گردید. بر اساس مطالعات ژئوشیمیایی صورت گرفته در ناحیه، سازند سرچاهان به عنوان یکی از سنگ‎های منشاء اصلی در ناحیه فارس مطرح است. نتایج به دست آمده از مدل‌سازی نشان می‎دهد که در چاه میدان اول، سازند سرچاهان از 130 میلیون سال پیش و درچاه میدان دوم از 140میلیون سال پیش شروع به زایش هیدروکربن نموده است. در حال حاضر بلوغ حرارتی مواد آلی و کروژن موجود در سازند سرچاهان در هر دو چاه در پنجره تولید گاز قرار دارد. تاکنون میزان هیدروکربن‎های مایع (C6+) خارج شده از سازند سرچاهان در محل چاه میدان اول و دوم به ترتیب حدود kg/m2 23500 و kg/m2 21300 و میزان هیدروکربن‎های گازی (C1-C5) kg/m23000 و  kg/m21200 می‎باشد.