ارزیابی روند تصویب لایحه "اصلاح جدول حوزه‌های انتخابیه مجلس شورای اسلامی و تعداد نمایندگان آنها" در سال 1378

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

3 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 دانشیار علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
چکیده

تقسیم پهنه سرزمینی و جمعیتی کشور به حوزه­های انتخاباتی، نخستین گام به منظور تسهیل برگزاری انتخابات و فراهم آوردن زمینه و بستر تناسب عادلانه بین تعداد نمایندگان و جمعیت کشور است. ترسیم حوزه­های انتخابیه، بایستی به گونه­ای باشد که ضامن تحقق عدالت و برابری شهروندان بوده و باعث شکل­گیری مجلسی دموکراتیک و مردم سالار شود که نماینده اقشار مختلف مردم باشد. پژوهش حاضر به ارزیابی روند تصویب لایحه "اصلاح جدول حوزه‌های انتخابیه مجلس شورای اسلامی و تعداد نمایندگان آنها در سال 1378" پرداخته است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش کلی، از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی است. یافته‌های تحقیق گویای آن است که شاخص­های جمعیت، انطباق با تقسیمات کشوری وسعت، رقابت مکانی، محرومیت، مرزی بودن و موقعیت اقتصادی و صنعتی مهم­ترین شاخص­های موثر در افزایش20 کرسی نمایندگی و اصلاح جدول حوزه­های انتخابیه بود. عدم تعریف شاخص برای معیارهای حوزه بندی بر مبنای اصل 64 قانون اساسی (انسانی، سیاسی، جغرافیایی و نظایر آنها) و محاسبه نکردن وزن و سهم آنها در حوزه بندی که برخاسته از نبود دایره حوزه بندی در وزارت کشور است، باعث انحراف از عدالت فضایی در افزایش کرسی نمایندگی و تفکیک و الحاق برخی حوزه­ها در لایحه دولت شد.