ارتباط توزیع ویژگی‌های‌ مخزنی سازند ایلام با ریزرخساره‌های رسوبی و فرایندهای دیاژنتیکی تأثیر‌گذار در یکی از میادین دشت آبادان، جنوب غرب ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد زمین‌شناسی نفت، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22084/psj.2023.28124.1408
چکیده

بخش بزرگی از هیدروکربن ناحیه دشت آبادان در گروه بنگستان از جمله سازند ایلام جای گرفته است. سازند ایلام به سن سانتونین از مخازن نفتی مهم دشت آبادان محسوب می‌شود که مرز بالایی آن با سازند گورپی و مرز زیرین آن با سازند لافان به صورت همساز است و به طور عمده از سنگ­آهک با لایه‌بندی منظم و میان لایه‌های نازک شیل تشکیل شده است. هدف از این مطالعه، تعیین و نقش مجموعه میکروفاسیس‌ها و فرایندهای دیاژنتیکی تأثیرگذار در بخش مخزنی سازند ایلام است. مطالعات پتروگرافی بر روی تعداد 142 نمونه مقطع نازک مربوط به خرده‌های حفاری، به شناسایی 7 ریزرخساره مربوط به سه کمربند رخسارهای لاگون، تپه زیرآبی و دریای باز منجر گردید. از مهم‌ترین فرایندهای دیاژنتیکی سازند ایلام می‌توان به سیمانی شدن، میکرایتی شدن، تراکم، دولومیتی شدن، آهن‌دار شدن، گلوکونیتی شدن، پیریتی شدن، انحلال و انواع تخلخل اشاره کرد. به طور کلی نتایج ارتباط توزیع ویژگی‌های مخزنی سازند ایلام با مطالعه ریزرخساره‌های رسوبی و فرایندهای دیاژنتیکی تأثیرگذار نشان می‌دهد که بهترین ریزرخساره‌های مستعد مخزن، وکستون تا پکستون بایوکلستی و وکستون حاوی روزن‌بران پلانکتونی می‌باشد. همچنین از فرایندهای دیاژنتیکی اثرگذار در بخش مخزنی می‌توان به انحلال و تخلخل‌ ناشی از آن (تخلخل حفره‌ای)، تخلخل حاصل از شکستگی، تبلور مجدد (ناشی از تخلخل‌های میکروسکوپی) و دولومیتی شدن اشاره نمود.