شواهد رسوب شناسی و ژئوشیمیایی گذر آپتین به آلبین در فروافتادگی دزفول (حوضه رسوبی زاگرس)

نویسندگان

1 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22084/psj.2022.26211.1351
چکیده

مطالعه توالی آپتین-آلبین در بسیاری از نقاط حوضه زاگرس و صفحه عربی به دلیل ناپیوسته بودن رسوبات این بازه زمانی همواره با محدودیت مواجه بوده است. برش تنگ ماغر که در فروافتادگی دزفول واقع شده است از معدود توالی­های پیوسته رسوبات دریایی آپتین-آلبین در صفحه عربی است که مطالعه بر روی آن اطلاعات با ارزشی را در مورد وضعیت اقیانوس­شناسی دیرینه این بازه زمانی در اختیار قرار می دهد. در این مطالعه سعی شده است تا علاوه بر مطالعه ریزرخساره­های رسوبی با استفاده از پتروگرافی برش­های نازک، روند تغییرات %TOC و %CaCO3  در رسوبات گذر آپتین-آلبین به منظور تحلیل وضعیت اقیانوسی، مورد بررسی قرار گیرد. در برش تنگ ماغر، میزان TOC در قاعده آشکوب آلبین به 8/5 درصد رسیده است که حاکی از وجود شیل سیاه در این بخش می­باشد. این یافته مهم در کنار داده­های بایواستراتیگرافی مطالعات پیشین توانسته است تا علاوه بر تعیین جایگاه کرونواستراتیگرافی این شیل، امکان تطابق دقیق آن را با دیگر افق­های شیل سیاه در سایر حوضه­های رسوبی برقرار سازد. تغییرات میزان CaCO3 نیز در لایه­های مختلف با مقادیر متفاوت به ثبت رسیده است که مهم­ترین این نوسانات از نظر تفسیرهای پالئواکولوژی در انتهای آپتین و لایه­های ابتدایی آلبین بوده است که با کاهش قابل توجه در میزان CaCO3 شناخته شده است. این موضوع در تلفیق با اطلاعات فسیل­شناسی موجود می­تواند موید شرایط اسیدی آب دریا در زمان ته­نشست رسوبات گذر آپتین-آلبین باشد.