فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه به سنگ­شناسی و کانی­شناسی 15نمونه از واحد شیلی با ضخامت 5 متر در فاصله 45 متری از راس سازند سروک در مخزن بنگستان واقع در میدان نفتی لالی در راستای رفع ابهامات لیتوستراتیگرافی موجود در ارتباط با انتساب آن به زبانه­ای از سازند سورگاه، می­پردازد. پس از بررسی لاگ­های پتروفیزیکی جهت تعیین موقعیت دقیق­تر این واحد شیلی و نیز توصیف مغزه­ها، پتروگرافی نمونه­های برداشت شده توسط میکروسکوپ پلاریزان، انعکاسی، کاتدولومینسانس و الکترونی، نیز طی آنالیز پراش اشعه­ایکس (کانی­شناسی کل نمونه و کانی­شناسی کانی­های رسی) بررسی شد. بررسی مغزه­ها حاکی از آن است که این واحد، از شیل­های خاکستری پیریت­دار تشکیل شده است. همچنین مطالعات پتروگرافی این واحد نمونه­ها را مادستون­های آرژیلی و مادستون عاری از فسیل نشان می­دهد. بر اساس نتایج حاصل از آنالیز نیمه کمی پراش اشعه­ایکس (XRD) کانی­شناسی این نهشته­ها عمدتاً انواع کانی رسی، کلسیت،کوارتز و پیریت می­باشد. نتایج این مطالعه، فراوانی متوسط کانی­های رسی در نمونه­های مورد نظر را 56% نشان می­دهد که در این میان رس­های مخلوط لایه ایلیت/اسمکتیت بیش­ترین مقدار را داشته و ایلیت و کایولینیت با فراوانی نسبی کمتر حضور دارند. همچنین تصاویر میکروسکوپ الکترونی (SEM) کانی­های رسی را غالباً با منشا تخریبی نشان می­دهد. به دلیل فقدان فسیل، سن این واحد بر اساس موقعیت چینه­شناسی آن که توسط رسوبات سنومانین سازند سروک محصور شده است، سنومانین تعیین گردید که با سن سازند سورگاه (تورونین- سانتونین پیشین) کاملاً متفاوت است. با توجه به عدم وجود ارگانسیم­های مربوط به مناطق عمیق دریا در این واحد و همچنین، شناسایی ریزرخساره­های کربناته لاگون و سد کربناته در لایه­های محدود کننده آن، محیط آرام و احیایی لاگونی به این واحد منتسب می­گردد که شباهتی به محیط دریایی عمیق سازند سورگاه ندارد. متداول­ترین فرایند­های دیاژنزی در این واحد (سیمانی شدن، جانشینی، تراکم شیمیایی و شکستگی) معرف تحمل محیط­های نزدیک سطح تا تدفینی می­باشند. با توجه به نتایج بدست آمده در بالا، این واحد شیلی با محیط رسوبی کم عمق، ضخامت کم، محتوی بالای کانی­های رسی تخریبی و قرارگیری آن­ها در فاصله 45 متری زیر مرز سازند­های سروک و ایلام، به سازند سروک تعلق داشته و با شیل­های دریایی عمیق سازند سورگاه قابل مقایسه نیست.