عوامل برهم زننده توالی رسوبات هولوسن در خلیج فارس
نویسندگان
1 دانشیار مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (CNRS)، فرانسه
2 استادیار پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی، تهران، ایران
doi
10.22084/psj.2022.26534.1359چکیده
خلیجفارس از بارزترین جلوههای افزایش تراز اقیانوسهای جهان در پسایخبندان است. از همین رو، مطالعه رسوبات هولوسن خلیجفارس از اهمیت بالایی برای بازسازی تغییرات محیطی پسایخبندان برخوردار است. درک توالی صحیح حوادث اقلیمی و اقیانوسشناختی پس از یخبندان نیازمند شناخت عواملی است که موجب برهم خوردن یا جابجایی توالی رسوبات هولوسن خلیجفارس شدهاند. به این منظور، از دو مغزه کوتاه در خلیجفارس و تنگه هرمز بهره بردیم که سنسنجی آنها نشاندهنده بههمریختگی توالی آنها است. این مغزهها با استفاده از دستگاه مغزهگیر وزنی از عمیقترین بخشهای خلیجفارس و تنگه هرمز گرفته شدند. مطالعات رسوبشناسی با هدف تعیین اندازه ذرات، مقدار ماده آلی و مقدار کربنات انجام شد و برای تشخیص تغییرات ظاهری از عکسبرداری با رزولوشن بالا استفاده شد. تصاویر اشعهایکس از مغزهها برای بررسی تغییرات بافتی در توالی رسوبات مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که پدیده معکوسشدگی سن در مغزه تنگه هرمز به دفعات رخ داده است. به نظر میرسد آبگونگی ناشی از زمینلرزه و احتمالاً خروج گاز از بستر دریا عوامل مهم برهمزنندهی توالی رسوبات در تنگه هرمز هستند. در مغزه خلیجفارس نتایج حاکی از دو پدیده معکوسشدگی سن و نبود رسوبگذاری است. بررسیها نشان میدهد که این دو پدیده به دلیل زیستآشفتگی رسوبات بستر خلیجفارس روی دادهاند. پیشنهاد میشود پیش از شروع مطالعات جامع و انجام تفاسیر مرتبط برای بازسازی محیط دیرینه، مطالعات رسوبشناسی با هدف تعیین میزان بههمریختگی توالی رسوبات مورد توجه قرار گیرد.