شکنندگی همکاری در فضای هژمونیک و نگاه به شرق در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
این مقاله به بررسی رویکرد نگاه به شرق در سیاست خارجی جمهوری اسلامی پرداخته و شکنندگی این همکاری را در چارچوب نوواقع گرایی بررسی میکند. سئوالی که مطرح میشود این است که رویکرد نگاه به شرق چه جایگاهی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی دارد و آیا این همکاری با کشورهای شرق، به گونهای است که منافع همه طرفها را برآورده کند؟ استدلال این است که طرفداران سیاست نگاه به شرق معتقدند گرایش ایران به سمت شرق و اتحاد با کشورهای قدرتمند آسیایی میتواند منافع ملی ایران را تأمین و مسئله فقدان متحد استراتژیک را برای ایران حل نماید. در این خصوص اغلب به روسیه و چین اشاره میشود. چنین گرایشی با این مفروضه نو واقعگرایی منطبق است که وقتی ساختار نظام بینالملل به سمت هژمونی پیش میرود، دولتهایی که در معرض سیاستهای امنیت سازی هژمون قرار دارند به هم نزدیک میشوند. اما همزمان نئورئالیستها بدبینی خود را به همکاری در فضای آنارشیک نشان میدهند. آنها بر این باورند که همکاری جز در سطوح اقتصادی- اجتماعی و سطوح پائین سیاسی امکانپذیر نیست و به سطح بقاء نمیرسد. به علاوه در فضای آنارشیک نظام بینالملل، دولتها نگران منافع مطلق همکاری هستند. بر این اساس چین، هند و روسیه نمیتوانند یک کشور هستهای با بلندپروازیهای منطقهای را در کنار خود تحمل کنند.
