فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به هدف بازسازی شرایط رسوب­گذاری و جغرافیای دیرینه سازند قم، یک برش چینه­شناسی در شمال خاوری ماهنشان مورد مطالعه قرار گرفت. در این پژوهش، مطالعات ریزرخساره­ها و ریزفسیل­ها بر روی 47 برش نازک میکروسکوپی متعلق به 162 متر از توالی­های سنگی صورت پذیرفت. سازند قم در این توالی متشکل از مجموعه توالی­های کربناته، تخریبی و خرده­های ولکانیکی می­باشد که با مرز فرسایشی بر روی نهشته­های آندزیتی سازند کرج و به صورت تدریجی در زیر نهشته­های تخریبی سازند قرمز بالایی قرار دارد. آنالیز رخساره­ها منجر به تفکیک یک رخساره سنگی (کنگلومرای دانه­پشتیبان) و 3 ریزرخساره (1- پکستون حاوی خرده­های زیستی، مرجانی و جلبکی، 2- هیبرید کربناته (ولکانی­کلاستیک) و 3- وکستون تا پکستون پلاژیک) گردید که محیط شلف کربناته مرتبط با آب­های آزاد، کانال­های زیر دریایی و فعالیت­های ولکانیکی زیر دریایی را به عنوان محیط رسوبی این توالی­های سنگی در این برش تعیین می­نماید. مطالعات ریزفسیل­ها منجر به تفکیک 17 گونه از روزنبران و 2 زون زیستی گردید. بر اساس گستره چینه­شناسی فسیل­های شاخص (Borelis melo curdica, Meandropsina iranica, Praeorbulina glomerosa) محدوده سنی بوردیگالین-لانگین برای این واحدهای سنگی پیشنهاد می­گردد. تغییرات رخساره­ای در طول ستون چینه­شناسی نشان می­دهد که به تدریج به سمت بالای برش و در زمان لانگین، رخساره­ها عمیق­تر می­شوند. این موضوع با تغییرات جغرافیایی دیرینه و افزایش سطح آب دریا در زمان لانگین در این ناحیه نیز کاملا مطابقت دارد.