مطالعه تطبیقی شرایط اجتماعی و بازنمایی سینمایی در سینمای دهه 80 ایران: مطالعه موردی فیلم نفس عمیق

نویسندگان

1 استادیار گروه پژوهش هنر/ دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی ارشد/ دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه پژوهش هنر/ دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jsal.2016.58186
چکیده

اﻳﻦ ﭘﮋوﻫش ﺑﻪ مطالعه شرایط اجتماعی اواخر دهه1370 و بازنمایی آن سینمایی فیلم نفس عمیق(شهبازی، 1380) ﻣﻲﭘﺮدازد. پرسش اصلی پژوهش، تبیین رابطه‌ی میان گفتمان‌ مسلط بر جامعه ایران در دوره مزبور و مضامین سینمایی فیلم نفس عمیق است. فرضیه‌ی پژوهش این است که فیلم نفس عمیق، بازنمایی واقع-گرایانه‌ای از بستر اجتماعی‌اش دارد. هدف پژوهش تمرکز بر مضامین این فیلم و شرایط اجتماعی دوره مورد نظر است، تا از این طریق بتوان به ویژگی‌هایی دست یافت که معنای فیلم را در کنش سیاسی عصر (ساختارهای فرا هنری) نشان داد. پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی است و از روش مطالعه تطبیقی تمثیلی و رویکرد نظریه بازتاب سود می‌برد. پس از مطالعه فیلم به مثابه یک متن و مرور خوانش‌های معتبر از شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، اقتصادی زمانه‌ی مزبور، یافته‌ها حاکی از آن است که فیلم نفس عمیق کاملاٌ برآمده از شرایط اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و گفتمانی سال‌ تولیدش است. در نتیجه ساز و کار این فیلم فرهنگی ـ اجتماعی اسـت.