بازسازی محیط رسوب گذاری نهشتههای میکروبیالی سازند نجمه به سن ژوراسیک بالایی در منطقه پاوه کرمانشاه
نویسندگان
1 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان، ایران
2 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان، ایران
3 دانشآموخته کارشناسیارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان، زنجان، ایران
4 دانشآموخته کارشناسیارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان، زنجان، ایران
5 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
6 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22084/psj.2022.25514.1327چکیده
سازند نجمه با تنوعی از ساختارهای میکروبیالی توسط یک ناپیوستگی فرسایشی بر روی شیلها و کربناتهای تیرهرنگ سرگلو قرار گرفته است. گذر از سازند سرگلو به سن ژوراسیک میانی به سازند نجمه به سن ژوراسیک بالایی نشاندهنده یک تغییر ناگهانی در نوع محیط رسوبگذاری است، بطوریکه محیط از یک اینتراشلف با غلبه شیل سیاه غنی از ماده آلی و آهکهای پلاژیک به یک محیط رمپ کمعمق با غلبه رسوبات میکروبیالی تغییر یافته است. این تغییر محیط که در پی یک پسروی آب دریا و بعد از یک انقطاع در رسوبگذاری ایجاد شده است، با شواهدی از جمله بِرِشهای اینتراکلستی، فابریکهای فنسترال، بلورهای دروغین تبخیری، و ساختارهای متنوع میکروبی همراه است که نشاندهنده سیطره شرایط اقلیمی گرم و خشک با شوری بیش از حد آّب دریا همراه با تنشهای محیطی در ژوراسیک پسین است. مجموعه رخسارههای سازند نجمه شامل پنچ میکروفاسیس و دو رخساره سنگی میباشد که دربرگیرنده کمربندهای رخسارهای فراجزرومدی، بین جزرومدی و زیر جزرومدی است. براساس تقسیمبندی ماکروفابریکها، رسوبات میکروبیالی سازند نجمه شامل ترمبولیت و استروماتولیت است. توالی رسوبی این سازند غالباً از استروماتولیت تشکیل یافته است که خود شامل دو نوع مسطح و گنبدی است. این استروماتولیتها دارای پنج نوع لامینهبندی (میکروفابریک) هستند که بیشترین نوع لامینهبندی، به صورت لامینه موازی میکرایت با اسپارایت میباشد. استروماتولیتها در یک محیط فراجزرمدی تا بین جزرمدی تشکیل یافتهاند. همچنین، ترمبولیت نیز دیگر ساختار میکروبیالی سازند نجمه است که با ماکروفابریک لختهای و بدون لامینه در بالای شیلهای قرمز قاعدهی چرخههای رسوبی در محیط زیر جزرمدی کم عمق نهشته شدهاند.