ریزرخساره ها، محیط رسوبی و توالی های دیاژنزی سنگ های کربناته سازند آسماری (تاقدیس چناره، جنوب لرستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا رسوب‌شناسی و سنگ‌شناسی رسوبی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران، کارشناس آزمایشگاه مرکزی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد چینه‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22084/psj.2022.25181.1317
چکیده

به منظور شناسایی و درک تاریخچه رسوب­گذاری سنگ­های کربناته سازند آسماری، یک برش چینه­شناسی به ضخامت 145 متر در جنوب لرستان (تاقدیس چناره) انتخاب شده است. لیتولوژی این سازند تناوبی از سنگ­آهک­های نازک­ لایه، متوسط لایه، ضخیم تا خیلی ضخیم ­لایه دولومیتی شده می­باشد. در این برش مرز زیرین سازند آسماری با سازند شهبازان به صورت ناپیوستگی پیوسته­نما (پاراکانفورمیتی) و مرز بالایی آن با سازند گچساران تدریجی می­باشد. نمونه­های برداشت شده از این برش 145 نمونه می­باشد که از  لحاظ محیط­رسوبی و فرایند­های دیاژنزی مورد بررسی قرار گرفتند بر اساس شواهد صحرایی و مطالعات برش­های نازک میکروسکوپی و با توجه به وجود شواهدی نظیر فراوانی روزن­داران بنتیک بدون­منفذ با پوسته پورسلانوز در بافتی از وکستون تا پکستون، جلبک­های قرمز، دانه­های کوارتز تخریبی در اندازه سیلت، جورشدگی ضعیف تا متوسط رسوبات و بافت گل­پشتیبان در نهایت منجر به شناسایی 7 ریزرخساره مربوط به 4 کمربند رخساره­ای لاگون، سد، بخش محدود شده (رمپ میانی) و رمپ داخلی گردید. در این برش چندین فرآیند دیاژنزی مانند میکریتی شدن، نوریختی (افزایشی و کاهشی)، سیمانی شدن (سیمان هم­محور، هم­ضخامت فیبری، هم­بعد، بلوکی، دروزی و پویی­کیلوتوپیک)، فشردگی (مکانیکی و شیمیایی)، انحلال (وابسته به فابریک و غیروابسته به فابریک)، جانشینی (پیریتی شدن، سیلیسی شدن و دولومیتی شدن) و تعیین مدل دیاژنزی شده است. براساس شواهد پتروگرافی، توالی پاراژنتیکی نهشته­های سازند آسماری در این برش در چهار محیط دریایی، آب شیرین، تدفینی و بالاآمدگی تفسیر شده است. سه مرحله دیاژنزی یعنی دیاژنز اولیه (ائوژنز)، دیاژنز میانی (مزوژنز) و دیاژنز نهایی (تلوژنز) برای نهشته­های مورد مطالعه تعیین شده است.