ریزرخساره ها، محیط رسوبی و توالی های دیاژنزی سنگ های کربناته سازند آسماری (تاقدیس چناره، جنوب لرستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران، کارشناس آزمایشگاه مرکزی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 دانشآموخته کارشناسیارشد چینهشناسی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 استادیار گروه زمینشناسی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
4 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/psj.2022.25181.1317چکیده
به منظور شناسایی و درک تاریخچه رسوبگذاری سنگهای کربناته سازند آسماری، یک برش چینهشناسی به ضخامت 145 متر در جنوب لرستان (تاقدیس چناره) انتخاب شده است. لیتولوژی این سازند تناوبی از سنگآهکهای نازک لایه، متوسط لایه، ضخیم تا خیلی ضخیم لایه دولومیتی شده میباشد. در این برش مرز زیرین سازند آسماری با سازند شهبازان به صورت ناپیوستگی پیوستهنما (پاراکانفورمیتی) و مرز بالایی آن با سازند گچساران تدریجی میباشد. نمونههای برداشت شده از این برش 145 نمونه میباشد که از لحاظ محیطرسوبی و فرایندهای دیاژنزی مورد بررسی قرار گرفتند بر اساس شواهد صحرایی و مطالعات برشهای نازک میکروسکوپی و با توجه به وجود شواهدی نظیر فراوانی روزنداران بنتیک بدونمنفذ با پوسته پورسلانوز در بافتی از وکستون تا پکستون، جلبکهای قرمز، دانههای کوارتز تخریبی در اندازه سیلت، جورشدگی ضعیف تا متوسط رسوبات و بافت گلپشتیبان در نهایت منجر به شناسایی 7 ریزرخساره مربوط به 4 کمربند رخسارهای لاگون، سد، بخش محدود شده (رمپ میانی) و رمپ داخلی گردید. در این برش چندین فرآیند دیاژنزی مانند میکریتی شدن، نوریختی (افزایشی و کاهشی)، سیمانی شدن (سیمان هممحور، همضخامت فیبری، همبعد، بلوکی، دروزی و پوییکیلوتوپیک)، فشردگی (مکانیکی و شیمیایی)، انحلال (وابسته به فابریک و غیروابسته به فابریک)، جانشینی (پیریتی شدن، سیلیسی شدن و دولومیتی شدن) و تعیین مدل دیاژنزی شده است. براساس شواهد پتروگرافی، توالی پاراژنتیکی نهشتههای سازند آسماری در این برش در چهار محیط دریایی، آب شیرین، تدفینی و بالاآمدگی تفسیر شده است. سه مرحله دیاژنزی یعنی دیاژنز اولیه (ائوژنز)، دیاژنز میانی (مزوژنز) و دیاژنز نهایی (تلوژنز) برای نهشتههای مورد مطالعه تعیین شده است.