شرایط زیستی دیرینه و فرایندهای رسوبی نهشتههای پرمین میانی در ایران و دلایل انقراض فوزولینیدهای با پوسته بزرگ
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22084/psj.2022.25486.1325چکیده
به منظور بررسی تاثیر شرایط زیستی دیرینه و فرایندهای رسوبی بر گسترش فوزولینیدهای با پوسته بزرگ در نهشتههای پرمین میانی ایران دو برش چینهشناسی در کوههای شتری و باغونگ واقع در بلوک طبس در خاور ایران مرکزی و یک برش چینهشناسی در دره همبست در ناحیه آباده در باختر ایران مرکزی مطالعه شدهاند. علت حضور اندک فوزولینیدها با پوسته بزرگ در آهکهای پرمین میانی برش شتری به سن رودین تا وردین که در یک محیط سابتایدال کمعمق تا یک محیط شول با انرژی بالا نهشته شدهاند، احتمالا دمای زیاد آبهای قدیمه بیش از 36 درجه سانتیگراد بوده که حاکی از شرایط بسیار گرم و نامطلوب برای زیست فوزولینیدهای با پوسته بزرگ و همزیست جلبکی میباشد. در آهکهای با نوارهای چرتی مربوط به محیطهای نسبتا عمیق حوضهای به سن رودین تا وردین برش باغونگ، فوزولینیدهای با پوسته بزرگ حضور ندارند. در برش دره همبست، آهکهای کمعمق سابتایدال بخش میانی و بالایی واحد یک سازند سورمق به سن رودین تا رودین دارای فوزولینیدهای با پوسته بزرگ فراوان میباشند. در آهکها با نوارهای چرتی مربوط به محیط حوضه واحد دو سازند سورمق، هیچگونه فوزولینیدی حضور ندارد. وجود این چرتها در پرمین میانی ایران در برشهای همبست و باغونگ در ارتباط با حادثه چرتی پرمین میانی و یوتروفیکشن در جنوب چین و امریکای شمالی است که با زیست فوزولینیدهای با پوسته بزرگ در موقعیتهای الیگوتروفیک محیطهای کمعمق ناسازگاری دارد. آخرین افق حضور فوزولینیدهای با پوسته بزرگ در دره همبست در بخش قاعدهای واحد سه سازند سورمق به سن وردین بالا میباشد. با توجه به انقراض محلی فوزولینیدهای با پوسته بزرگ قبل از حادثه زیستی انتهای پرمین میانی در سه برش مورد مطالعه میتوان نتیجه گرفت تغییرات آب و هوایی و میزان ورود مواد غذایی به اقیانوسها نقش عمدهای در انقراض این ارگانیسمها داشته است.
