معرفی و مکانیزم تشکیل انواع ساخت های تغییر شکل یافته رسوبات نرم در توالی کلوت های شهداد، جنوب باختر بیابان لوت
نویسندگان
1 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22084/psj.2022.26120.1349چکیده
کلوتهای شهداد شامل مجموعهای از تپههای طولی با روند شمال باختری- جنوب خاوری بوده که در شمال شهداد (خاور کرمان) و جنوب باختر بیابان لوت قرار دارند. توالی عمودی کلوتها عمدتاً از زوج لایههای ماسهای و گلسنگی تشکیل شده که در یک محیط دریاچهای موقت رسوبگذاری کردهاند. علاوه بر ساختهای رسوبی فیزیکی، در این مجموعه انواع ساختهای تغییر شکل یافته رسوبات نرم مشاهده میشود که تحت تاثیر فرایند مایعشدن و اغلب در دو مرحله مایعگونی و سیالشدن رسوبات تشکیل شدهاند. از مهمترین ساختهای تغییر شکل یافته در زمان مایعگونی میتوان به ساختهای وزنی و شعلهای، چینخوردگیها و طبقات پیچیده و ساختهای تیپی اشاره کرد. در مرحله سیالشدن ساختهای توپی و بالشی و ساختهای فرار آب و تزریق رسوب تشکیل شدهاند. برشهای اتوکلاستی و ریزگسلها نیز اندکی پس از سفت شدن رسوبات شکل گرفتهاند. منشاء و عامل اصلی تشکیل این ساختها در دو دسته اندوژنیک (فرایندهای رسوبی و محیط رسوبی) و اگزوژنیک (حرکات ناشی از زمینلرزه) تقسیم میشود.