مطالعه رسوب شناسی و ژئوشیمی افق خاک دیرینه در مرز سازندهای نیزار و کلات (کرتاسه فوقانی) در خاور حوضه رسوبی کپه داغ
نویسندگان
1 استاد گروه زمینشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسیارشد، گروه زمینشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استاد گروه زمینشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استاد گروه زمینشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22084/psj.2022.26038.1345چکیده
برش مورد مطالعه واقع در تنگ نیزار و در فاصله 115 کیلومتری مشهد است که، شامل واحد شیلی و مارنی بخش فوقانی سازند نیزار، و بخش زیرین سازند کلات است که دربردارنده ماسهسنگ با میانلایههای شیلی است. در مرز این دو سازند، خاک دیرینه از نوع اکسیسولی شناسایی شدهاست. واحد اکسیسولی مورد مطالعه دارای اشکال ماکرومورفولوژی و میکرومورفولوژی ویژهای است، به طوری که وجود غالب میکروفابریک بتا، به فعالیت میکروارگانیسم ها در تشکیل این افق خاک دیرینه دلالت مینماید. فشار دیاکسیدکربن دیرینه در این برش از10/2237 تا 08/2981 اندازهگیری شدهاست که حدود 99/7 تا 65/10 برابر مقدار کنونی است و با مقادیر مدلسازی شده برای آن زمان در سایر مناطق دنیا مطابقت دارد. علاوه بر فعالیتهای بیوژنیک، نوسانات سطح ایستابی(پایین افتادگی سطح آب دریا) نقش مهمی در تشکیل خاک دیرینه این برش داشته است.