بررسی ریزرخسار های رسوبات پرمین زیرین در شمال طبس (خاور ایران مرکزی) و ارتباط جلبک های شناسایی شده با محیط رسوبی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکترا زمین‌شناسی، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22084/psj.2022.26490.1357
چکیده

مهم­ترین وقایع در تاریخ پرمین پیشین، مربوط به پسروی دریا در اوایل پرمین پیشین (ساکمارین) و پیشروی بعدی آن در اواخر پرمین پیشین (اواخر یاختاشین- بلورین) می­باشند. همانند سایر نواحی تتیسی در ایران پیشروی در زمان یاختاشین- بلورین شروع می­شود، یعنی هنگامی که پلاتفرم­های کربناته شروع به تشکیل شدن می­نمایند. این سنگ­های کربناته در بلوک طبس بنام سازند جمال نام­گذاری شده که بخش قاعده­ای سازند جمال تحت عنوان سازند باغ­ونگ تعیین شده است. به منظور انسجام بررسی و تعیین شرایط دقیق محیط­رسوبی علاوه بر مقاطع سازند باغ­ونگ، سازند­های سردر در بخش زیرین و جمال در بخش رأسی نیز بطور مختصر مورد بررسی قرار گرفته­اند. براساس مطالعه برش­های نازک در دو برش چینه­شناسی (باغ­ونگ و شش انگشت) تعداد 8 ریزرخساره و دو پتروفاسیس شناسایی شده­اند که ریزرخساره­های گرینستون بایوکلست­دار، گرینستون اینتراکلست­دار در زیرمحیط سد قرار می­گیرند و پکستون/گرینستون فوزولینید­دار، پکستون بایوکلست­دار، پکستون بایوکلست­دار اینتراکلست­دار و وکستون بایوکلستی معرف ریزرخساره­های مربوط به محیط کولاب هستند که توسط سد­ها از محیط دریای باز جدا می­شود. ریزرخساره­های مادستون و دولومادستون مربوط به پهنه­های گلی در منطقه اینترتایدال هستند و پتروفاسیس­های آرکوز و لیتیک آرکوز به محیط پری­تایدال نسبت داده می­شوند. از میان فسیل­های شناسایی شده در این مطالعه، جلبک­های آهکی از مهم­ترین گروه­های فسیلی آب­های کم عمق رسوبات پالئوزوییک بالایی هستند که در سه گروه داسی­کلاداسه‌آ، ژیمنوکدی آسه‌آ و جلبک­های مجهول معرفی شده­اند که افزایش تنوع و فراوانی آن­ها با شرایط گرم‌خانه­ای و بالا بودن سطح دریا در ارتباط است.